منطق ۲ – استقرای تمثیلی – جلسه ۳۲

استقرای تمثیلی و انواع و کاربرد آن را در این جلسه بیشتر خواهید شناخت.

فیلم آموزشی استقرای تمثیلی

تمثیل به این معنا می باشد که ما حکم موضوع «الف» را به دلیل مشابهت داشتن با موضوع«ب»٬ به موضوع «ب» سرایت دهیم.

ارکان تمثیل:

هر استدلال (استقرای) تمثیلی شامل ۴ رکن می باشد:

  1. اصل: موضوعی که واجد حکم است.
  2. فرع: موضوعی که حکم به آن سرایت داده  می شود.
  3. جامع: جهت مشابهت موجود در اصل و فرع.
  4. حکم: اسنادی که وجود آن در اصل حتمی است و به دنبال سرایت  آن به فرع هستیم.

برای نشان دادن هر کدام یک مثالی می آوریم. هادی و مهدی برادرند. هادی باهوش است. بنابراین مهدی نیز باهوش است. در این  مثال «هادی» اصل می باشد و  «مهدی» فرع است. «برادر بودن» جامع و «باهوش بودن» حکم است.

لازم به ذکر این نکته است که در بیشتر استقرای تمثیلی٬ «جامع» ذکر نمی شود و یافتن وجه شباهت بین اصل و فرع بر عهده ی مخاطب گذاشته می شود.

کاردبرد استقرای تمثیلی:

تمثلیل بیشتر در شعر و ادب و هنرو وعظ و خطابه و اخلاق و سیاست و تبلیغ و تعلیم و… بکار می رود.تمثیل به دو صورت بکار می رود:

  1. گاهی برای استدلال بکار می رود.
  2. گاهی برای تقریب یک مطلب به ذهن.

راه های نقد استقرای تمثیلی:

به دو صورت می توان این گونه از استدلال ها را مورد نقد قرار داد:

۱) تشکیک در تشابه: به این معنا می باشد که ما جهات تشابه دو موضوع را بیابیم و سپس استدلال را از طریق همین تشابه٬ زیر سوال بریم.

۲) پذیرش در تشابه و افزودن شباهت جدید: در این جور مسائل ما وجود تشابه بین دو موضوع را می پذیریم اما با ایجاد کردن یک تشابه جدید میان دو موضوع٬ نتیجه ی دیگری می گیریم.

 

2 پاسخ
  1. شروین
    شروین گفته:

    سلام چرا شما اینجا نوشتید منطق ۲
    ولی خود فیلم بالا صفحه ی راست نوشته منطق ۳؟:|
    یعنی از جلسه ۲۶ به بعد منطق دو هستش و وقتی جلسه ی ۲۷ میشه توی خود فیلم نوشته منطق ۳ درس ۱/۱۵

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.