تعریف اسم آلت

شرح کتاب صرف ساده: اسم آلت

شرح کتاب صرف ساده: اسم آلت
۵ (۱۰۰%) ۳ votes

در این مطلب سعی داریم به تعریف و طریقه ساخت اسم آلت در زبان عربی و علم صرف بپردازیم.

تعریف اسم آلت

اسم مشتقی است که دلالت بر ابزار انجام کار دارد. مانند مفتاح (به معنی ابزار باز کردن)، مِقْوَد (ابزار کشیدن)

حتما بخوانید: اسم مبالغه

طریقه ساخت اسم آلت

اسم الت کثیرا از ثلاثی مجرد ساخته میشود و در اسم ثلاثی مجرد قیاسی میباشد. ولی در غیر ثلاثی مجرد به صورت نادر استفاده میشود و سماعی است. برای ساخت اسم آلت به روش زیر عمل میکنیم

  • ثلاثی مجرد
    • وزن های شایع
      • مِفْعَل
      • مِفْعَلَه
      • مِفْعال
    • وزن های غیر رایج
      • فاعَل: خاتم
      • فَعّالَه: ثلّاجه
      • فاعِلَه: رافِعه
      • مُفْعُل
      • مُفعُلَه: مکحله
    • غیرثلاثی مجرد: به صورت سماعی ساخته میشود. مانند غربال (وسیله الک کردن)

نکته: اسم های جامدی هستند که وضع شده اند برای آلات انجام کار، ولی جزو اسم آلت محسوب نمیشوند، پس مشتق نیز نمیباشند. مانند قلم، ساطور، سیف

اسم آلت

حتما بخوانید: آموزش تصویری کتاب صرف ساده (بخش اول)

نکات اضافه اسم آلت

  1. غالباً اسم الت از فعل ثلاثی مجرد متعدی ساخته میشود و ساخت اسم الت از غیر اسم ثلاثی مجرد نادر میباشد.
  2. وزن مِفْعال بین اسم آلت و صیغه مبالغه مشترک میباشد. برای تشخیص اینکه یک کلمه اسم الت میباشد یا صیغه مبالغه باید به قرائن توجه نمود. برای مثال مفضال (بسیار با فضل)، مفتاح (وسیله باز کردن قفل)
  3. قواعد اعلالی که در اسم الت اجرا میگردند به شرح زیر میباشند
    • مثال واوی: قاعده ۴ عمومی اعلال اجر میگرد. مانند مِوزان » میزان (وسیله سنجش)
    • اجوف: مانند کلمه صحیح میباشد. (طبق استثناء های قواعد عمومی اعلال، کلمه اجوف اگر اسم الت باشد در عین الفعل آن قاعده اعلال اجرا نمیگردد و معامله حرف صحیح با آن میشود)
    • ناقص: قاعده ۸ اعلال عمومی بر روی ناقص اجرا میگردد. مانند مِرقَیَه » مرقاه
  4. دقت داشته باشید اسم الت اخرین مورد از اسامی مشتق میباشد. اسم های مشتق عبارتند از اسم فاعل، اسم مفعول، صفت مشبهه، اسم تفضیل، صیغه مبالغه، اسم مکان، اسم زمان، اسم الت

برای دانلود فیلم آموزشی به همراه جزوه نموداری عضو سایت شوید. برای عضویت اینجا کلیک نمایید. و در صورتی که عضو سایت هستید اینجا کلیک نمایید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *