دوشنبه , ۲۰ آذر ۱۳۹۶

آموزش مجازی دروس تخصصی حوزه در
«حوزه مجازی مهندس طلبه»

هم اکنون ثبت نام کنید

شهید ثانی

شهید ثانی
گزیده ای بر حیات شهید ثانی(ره)

زین الدین بن نورالدین علی بن احمد عاملی جُبَعی، معروف به شهید ثانی، فقیه نامدار شیعی در قرن دهم قمری. او از نوادگان علامه حلی است. وی نزد علمای شیعه و سنی به تحصیل پرداخت و از هر دو دسته تأییدیه‌هایی دریافت کرد. شهید ثانی مذاهب پنجگانه اسلامی را تدریس می‌کرد و طبق مبانی هر یک فتوا می‌داد.
معروف‌ترین اثر فقهی او الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه می‌باشد. این کتاب از متون درسی حوزه‌های علمیه شیعه است. شهید ثانی در ۹۵۵ یا ۹۶۵ق به شهادت رسید.

 

حتما بخوانید:  شهید اول

 

تولد شهید ثانی(ره) در خانواده تقواو دانش

شهید ثانی در سیزدهم شوال ۹۱۱ق در روستای جُبَع در منطقه شیعه‌نشین جَبَل عامل در لبنان به دنیا آمد. وی معروف به ابن‌حاجه نحاریری و مشهور به شهید ثانی است
خانواده شهید ثانی، همگی از عالمان و دانشمندان شیعه بودند تا آنجا که خاندان وی به «سلسله الذهب» شهرت یافتند:
شیخ نورالدین علی، پدر شهید ثانی، از فضلا و دانشمندان.
ابو منصور جمال الدین حسن معروف به صاحب مَعالِم، فرزند شهید ثانی.
سید محمد بن علی عاملی معروف به صاحب مدارک، نوه دختری شهید ثانی.
شیخ علی و شیخ زین الدین، فرزندان صاحب معالم و نوه‌های شهید ثانی.
همچنین خاندان صدر نظیر سید حسن صدر صاحب کتاب تأسیس الشیعه، امام موسی صدر، شهید سید محمدباقر صدر و خواهر شهیدش بنت الهدی صدر از نسل شهید ثانی‌اند.
شهید ثانی دو بار ازدواج کرد که همسر نخستش، دختر استادش شیخ علی بن عبدالعالی بود.

 

اسفار شهید ثانی(ره) در طلب علم

او بـه منظور ادامه تحصیلات علمی، مسافرتهای متعددی به نقاط مختلف جهان اسلام آغاز نمود، یـعـنی آنگاه که چندی در میس اقامت گزید، به کرک نوح رفت و نحو و اصول فقه را نزد سید جعفر کرکی، نویسنده کتاب المحجه البیضا فراگرفت، و در سال ۹۳۴ هجری قمری مجددا به جـبع بازگشت و تا سال ۹۳۷ هجری قمری در آنجاسرگرم مطالعه و تحقیق و مذاکرات علمی شد در هـمـین سال به دمشق مسافرت کردو قریب یک سال و اندی در آنجا به تحصیلات خود ادامه داد و نزد شیخ محمد بن مکی حکیم و فیلسوف بزرگوار، پاره ای از کتب طب و حکمت و هیات را قـرائت نـمـود و در مـحـضـر درس شیخ احمد جابر شرکت جست و کتاب شاطبیه را که در علم قرائت و تجوید است، بر او خواند.
او بـه سـال ۹۳۸ هـجری قمری دوبـاره به جبع بازگشت، ولی نتوانست توقف خود را که موجب توقف علمی او می شد، چندان ادامه دهد، لذا مجددا آهنگ دمشق نمود تا ازآنجا به مصر برود البته مدتی کوتاه در دمشق درنـگ کـرد و کـتـاب صحیح مسلم و صحیح بخاری را در مدرسه سـلـیـمـیه نزد شمس الدین طولون قرائت کرد وسپس در نیمه ربیع الاول سال ۹۴۲ هجری قمری به صـوب مصر حرکت نمود مدت مسافرت او از دمشق به مصر، حدود یک ماه به طول انجامید و در میان راه کرامات و خوارق عاداتی از وی مشاهده شد که شاگردش ابن العودی آنها را بازگو کرده است در مصر نزدشانزده استاد برجسته و دانشمند به اندوختن ذخایر علمی در علوم عربی، اصول فقه،هندسه، معانی، بیان، عروض، منطق، تفسیر و سایر علوم دیگر سرگرم شد.
پـس از آن بـه صوب روم شرقی عزم سفر کرد و در هفدهم ربیع الاول سال ۹۴۹ هجری قمری از طریق دمشق و حلب وارد قسطنطنیه گردید این دانشمند بلند همت و سخت کوش به گوشه ای پناهنده گشت و در طی مـدت هیجده روز دست اندر کار نگارش رساله ای شد که راجع به ده علم بود ده مبحث جالب آن را در آن رساله تحریر کرد و آن را نزد قاضی عسکر محمد بن محمد بن قاضی زاده رومی کـه خـود از دانشمندان برجسته آن دیار به شمار می رفت، فرستاد پس از ملاقات او با شهید ثانی، مـیـان آن دو در در مسائل مختلف مباحثات و مذاکرات علمی صورت گرفت و نوشته های شهید ثـانـی و نـیزمذاکرات علمی او، قاضی رومی را بر آن داشت که صورت برنامه ای که حاوی وظائف مـدارسی بود در اختیار او قرار داده و به او پیشنهاد کرد که در انتخاب مدرسه دلخواه خود مختار اسـت و مـی تـواند افاضات علمی و تدریسی خود را در هرمدرسه ای که مطابق سلیقه اوست اجرا نـمـایـد، و در ضـمـن با اصرار از او درخواست می کرد که در شام یا حلب به انجام وظیفه تدریس بپردازد شهید ثانی پس از استخاره،اقامت در مدرسه نوریه واقع در بعلبک را انتخاب کرد و از سوی قاضی مزبور، اداره امور این مدرسه به وی، واگذار شد.
مدت توقف شهید ثانی در قسطنطنیه چهار ماه به طول انجامید و طبق معمول که لحظه ای را به هـدر نـمـی داد، در طـول ایـن مـدت کـوتـاه با سید عبدالرحیم عباسی،نویسنده کتاب معاهد الـتـنصیص آشنایی پیدا کرد و با او مجالست و آمد و شد آغازنمود و از محضرش از لحاظ علمی استفاضه می کرد.
در یـازدهم رجب از طریق عراق به جبع بازگشت و در مسیر بازگشت خود به زیارت مراقد ائمه اطهار (علیهم السلام) تـشـرف حاصل نمود و این مراجعت با نیمه صفر ۹۵۳ هجری قمری همزمان بود او سرانجام در بعلبک اقامت گزید.

 

مرجعیت علمی شهید ثانی(ره)

او پس از اقامت در بعلبک، در سایه شهرت علمی، مرجعیت یافت ودانشمندان فرزانه و فضلای آن دیـار، از دوردسـت ترین بلاد برای استفاضه علمی به محضر او روی می آوردند و از برکات علمی و اخـلاقـی او بـهره کافی می گرفتند وی دراین شهر، تدریس جامعی را آغاز کرد، به این معنی که چـون نـسبت به مذاهب پنج گانه مذهب جعفری، حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی از لحاظ آگاهی علمی کـامـلا مـحیط و مسلط بود، بر اساس تمام این مذاهب پنجگانه تدریس می نمود و در حقیقت فقه مقارن وعقائد تطبیقی را تدریس می کرد و چنانکه سلف صالح او، یعنی شیخ طوسی (قدس سره) برای نخستین بار کتابی در زمینه فقه تطبیقی و حقوق تطبیقی اسلام تالیف کرده بود، شهید ثانی برای نخستین بار تدریس فقه تطبیقی را در شهر بعلبک بنیاد نهاد توده مردم نیز بر حسب مذهب خود، پاسخ استفتاآت خویش را از محضر او دریافت می کردند.

 

اساتید شهید ثانی(ره)

از مجموع بحث ها و مدارک تاریخی دیگری که در زندگی این شهید عالیقدر در دست داریم، به این نتیجه می رسیم که شهید ثانی با مسافرت های متعدد خود، در صدد یافتن اساتیدی بود که بتواند بیشترین بهره های علمی را از محضر آنان بدست آورد. اگر چه نمی توانیم نام تمام اساتید او را برشماریم، ولی به خاطر مزید اطلاع از آن اساتیدی نام می بریم که اسامی آنان در مدارک تاریخی ضبط شده است و شهید ثانی از محضر آنان مستفیض گشته است و می نمایاند که شهید از درس اکثر اساتید برجسته در تمام مذاهب پنجگانه اسلامی استفاده شایان کرده است، اینک تعدادی از آنان:

شیعیان

پدر او علی بن احمد عاملی جبعی.
شیخ علی بن عبدالعالی میسی.
شیخ محمد بن مکی حکیم و فیلسوف در دمشق.
سید حسن بن جعفر کرکی در کرک نوح.
شمس الدین محمد بن مکی دمشقی.
شیخ احمد بن جابر.
شیخ جمال الدین احمد بن شیخ شمس الدین محمد بن خاتون عاملی.

سنیان

شمس الدین بن طولون دمشقی حنفی در دمشق.
شیخ محیی الدین عبدالقادر بن ابی الخیر غزی.
شیخ شمس الدین بن ابی اللطف مقدسی در بیت المقدس.
شیخ شهاب الدین احمد رملی.
ملا حسین جرجانی.
ملا محمد استرآبادی.
ملا محمدعلی جیلانی؛ (سید محسن امین می‌نویسد: ممکن است این سه (جرجانی، استرآبادی، جیلانی)، شیعه بوده باشند.)
شهاب الدین بن نجار حنبلی.
شیخ ابوالحسن بکری.
زین الدین جرمی مالکی.
شیخ ناصرالدین ملقانی مالکی.
شیخ ناصر الدین طبلاوی شافعی.
شیخ شمس الدین محمد نحاس.
شیخ عبدالحمید سمنهودی.
شیخ شمس الدین محمد بن عبدالقادر فرضی شافعی.
شیخ عمیره.
شیخ شهاب الدین بن عبدالحق.
شیخ شهاب الدین بلقینی.
شیخ شمس الدین دیروطی.

 

شاگردان و خوشه چینان مکتب شهید ثانی(ره)

نورالدین علی بن حسین موسوی عاملی، داماد شهید ثانی.
سید علی حسینی جزینی عاملی، مشهور به صائغ.
حسین بن عبدالصمد عاملی پدر شیخ بهایی.
علی بن زهره جبعی.
سید نورالدین کرکی عاملی.
بهاءالدین محمد بن علی عودی جزینی، معروف به ابن العودی.
شیخ محی الدین بن احمد میسی عاملی.
سید عزالدین حسین بن ابی الحسن عاملی
شیخ تاج الدین بن هلال جزائری..

 

کار و تلاش شهید ثانی(ره)

شهید ثانی با داشتن چنین مقام و شخصیت برجسته علمی و فقهی، در تامین پاره ای از ضروریات معاش شخصا تلاش می کرد نوشته اند: وقتی هوا تاریک می شد و شب فرا می رسید، الاغی را که مرکب سواری او بود از خانه بیرون می آورد و به خارج شهر می راند و هیزم فراهم می آورد و بار بر آن می نمود و بدین وسیله سوخت منزل را برای خانواده اش فراهم می ساخت.

از برکات وجودی این شخصیت بزرگوار، با این فضائل روحی و معنوی، فرزند برومندی همچون علامه بزرگوار و دانشمند پارسا و ژرف نگر، ابومنصور جمال الدین حسن (صاحب معالم) به ثمر رسید که آثار گرانبهایی در اصول فقه و سایر علوم اسلامی به دنیای شیعه ارمغان آورد.
کتاب معالم الدین فی الاصول ابومنصور حسن، جایگزین کتاب اصول فقه فشرده مختصر ابن حاجب گشت و چند قرن است که به عنوان کتاب درسی طلاب علوم دینی در حوزه علمی شیعه مورد استفاده قرار می گیرد و مانند کتاب پدر، یعنی الروضه البهیه همچنان جاویدان و پایدار است و در پایگاههای حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه شریف عطش علمی شاگردان مکتب امیرالمؤمنین علی علیه السلام را فرو می نشاند و قلب آنان را با آبشخورهای پرفیض خود سیراب می سازد اثر گرانبهای دیگر فرزند چنان پدری، کتاب منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح والحسان است که کمتر دانشمندی می تواند از آن احساس بی نیازی کند.
از نوادگان فاضل او، شیخ محمد بن حسن می باشد.
مرحوم خوانساری صاحب روضات الجنات، دربارهٔ شهید ثانی چنین می گوید: تاکنون در جمع دانشمندان بزرگ و برجسته شیعه کسی را به یاد ندارم که از لحاظ شکوه شخصیت، سعه صدر، خوش فهمی، حسن سلیقه، داشتن نظم و برنامه تحصیلی، کثرت اساتید، ظرافت طبع، معنویت سخن و پختگی و بی نقص بودن آثار علمی به پای او برسد، بلکه این استاد بزرگوار در تخلق به اخلاق الهی و قرب منزلت، چنان می نمایاند که تالی تلو معصوم علیه السلام است و بلافاصله در رده پس از معصومان علیهم السلام قرار دارد.
شهید ثانی به هنگام میزبانی از واردین بی اختیار می گشت و در پذیرایی از میهمانان و تامین حوائج متقاضیان در حد ایثار و فداکاری می کوشید.

 

نگاه علما به شخصیت علمی شهید ثانی(ره)

شیخ حر عاملی

شیخ حُر عاملی صاحب وسائل الشیعه، می‌نویسد: شیخ اجل زین الدین بن علی بن احمد عاملی جبعی، شهید ثانی، شخصیت وی از لحاظ وثوق و علم و فضل و زهد و عبادت و ورع و تحقیق و تبحر و جلالت قدر و عظمت شأن و جمیع فضایل و کمالات مشهورتر از آنست که ذکر شود، و خوبی‌ها و اوصاف حمیده‌اش بیشتر از آنست که به شمارش آید، مصنفاتش نیز مشهور می‌باشد. از جماعت بسیاری از علماء خاصه و عامه در شام و مصر و بغداد و قسطنطنیه و غیره روایت کرده است.
آیت الله خوانساری
صاحب روضات الجنات، دربارهٔ شهید ثانی می‌‏گوید: تاکنون در جمع دانشمندان بزرگ و برجسته شیعه کسی را به یاد ندارم که از لحاظ شکوه شخصیت، سعه صدر، خوش فهمی، حسن سلیقه، داشتن نظم و برنامه تحصیلی، کثرت اساتید، ظرافت طبع، معنویت سخن و پختگی و بی نقص بودن آثار علمی به پای او برسد، بلکه این استاد بزرگوار در تخلق به اخلاق الهی و قرب منزلت، چنان می‌نمایاند که تالی تلو معصوم است و بلافاصله در رده پس از معصومان علیهم السلام قرار دارد.

استاد شهید مطهری

استاد مطهری در چند سطر، زندگی شهید ثانی را خلاصه کرده و نوشته است:
شیخ زین الدین، معروف به شهید ثانی از اعاظم فقهای شیعه است. مردی جامع بوده و در علوم مختلف دست داشته است. اهل جبل عامل است. جدّ ششم او «صالح» نامی است که شاگرد علامه حلّی بوده است. ظاهراً اصلًا اهل طوس بوده است؛ از این رو شهید ثانی گاهی «الطوسی الشامی» امضاء می‏‌کرده است. شهید ثانی در سال ۹۱۱ متولد شده و در ۹۶۶ شهید شده است. مسافرت زیاد کرده و اساتید زیاد دیده است. به مصر و دمشق و حجاز و بیت المقدس و عراق و استانبول مسافرت کرده و از هر خرمنی خوشه‌هایی چیده است. تنها اساتید سنی او را دوازده تن نوشته‏‌اند. و به همین جهت مردی جامع بوده است، علاوه بر فقه و اصول از فلسفه و عرفان و طب و نجوم هم آگاهی داشته است. فوق العاده زاهد و متقی بوده است. شاگردانش در احوالش نوشته‌‏‌اند که در ایام تدریس شبها به هیزم کشی برای اعاشه خاندانش می‌‏رفت و صبح به تدریس می‌‏نشست. مدتی در بعلبک به پنج مذهب (جعفری، حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی) تدریس می‏‌کرده است. شهید تألیفات زیادی دارد. معروفترین تألیف او در فقه شرح لمعه شهید اول و دیگر مسالک الافهام است که شرح شرایع محقق حلّی است. شهید ثانی نزد محقق کَرَکی (قبل از آنکه محقق به ایران بیاید) تحصیل کرده است. شهید ثانی به ایران نیامد.
صاحب معالم که از معاریف علمای شیعه است فرزند شهید ثانی است.
آیت الله مطهری در جای دیگر می‌گوید: ما تاریخ را نگاه می‌‏کنیم می‏‌بینیم علمایی که زیاد مسافرت کرده و با طبقات گوناگون سر و کار داشته‏‌اند و استادهای متنوعی در رشته‌‏های مختلف دیده‌‏اند (نظیر شهید ثانی) و در هر شهری با مردم بوده‏‌اند و فکر بازتر و وسیعتری دارند نسبت به افرادی که به اندازه آنها نابغه بوده‌‏اند و نبوغشان کمتر از آنها نبوده، اخلاصشان کمتر از آنها نبوده ولی همیشه در یک محیط زیسته و از محیط خود خارج نشده‌‏اند. قهراً پختگی روح اینها برابر آنها نخواهد بود.

 

تالیفات و آثار علمی شهید ثانی(ره)

آثار علمی این دانشمند پاک نهاد به دهها کتاب و رساله علمی می رسد و علی رغم اشتغالات دیگر تدریسی، حدود هفتاد اثر علمی از خود به جای گذاشت که ما به برخی از آن ها دست یافته و یا با نام پاره ای از آن ها ضمن ترجمه احوال او در مراجع مختلف آگاهی یافته ایم.
تالیفات شهید ثانی که از روض الجنان آغاز می شود و به الروضه البهیه از لحاظ تاریخ تالیف پایان می گیرد، واقعا همچون روضه و بوستانی است که هر پژوهشگر دانش های دینی را با مناظر دل انگیز خود بر سر نشاط آورده تا گم شده خود را در میان آن ها بیابد و قلب او با مشاهده هر زاویه ای از این بوستان و آبشخورهای آن سیراب گردد و نسیم ایمان و عقیده را در سطور این تالیفات استنشاق نماید.
آثار شناخته شده این عالم بزرگوار و فقیه عالیقدر را بر حسب ترتیب موضوعی در زیر یاد می کنیم:

الف) کتب و رسالات فقهی:

روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان، که ظاهراً نخستین اثر علمی این بزرگوار است که در تاریخ جمعه ۲۵ ذی القعده ۹۴۹ تالیف کرده است.
مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام.
الفوائد العملیه فی شرح النفلیه.
المقاصد العلیه فی شرح الالفیه.
نتایج الافکار فی حکم المقیمین فی الاسفار.
رساله فی ارث الزوجه من العقار.
رساله فی احکام الحیوه.
رساله فی وجوب صلوه الجمعه.
رساله فی الحث علی صلوه الجمعه، این رساله، به جز رساله قبلی می باشد.
رساله فی تحریم طلاق الحائض الحامل المدخول بها، الحاضر زوجها.
رساله فی حکم طلاق الحائض الغائب عنها زوجها.
رساله فی تحقیق النیه.
مناسک الحج الکبیر.
مناسک الحج الصغیر.
رساله فی عدم جواز تقلید المیت.
الفتاوی المختصره، غالبا در مسائل مربوط به عبادات است.
رساله فی انفعال ما البئر.
رساله فیما اذا احدث المجنب حدثا صغیرا فی اثنا الغسل.
رساله فیما اذا تیقن الحدث والطهاره و شک فی السابق منهما.
المسائل النجفیه (که هنگام بازگشت از استانبول (قسطنطنیه) به نجف، به آن ها پاسخ نوشته است).
مسائل جبل عامل، که پس از مراجعت از مکه در جبل عامل پاسخ آن ها را نگاشته است.
رساله فی عدم قبول الصلوه الا بالولایه.
الرساله الاسطنبولیه فی الواجبات العینیه که هم در فقه و واجبات علمی و هم در مسائل اعتقادی است.
الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، که آن را در مدت ۶ ماه و ۶ روز، یا ۱۵ ماه تالیف کرده است.
حاشیه المختصر النافع.
حاشیه ارشاد الاذهان.
حاشیه قواعد الاحکام.
حاشیه شرایع الاسلام.

ب) کتب درایه:

 

البدایه فی علم الدرایه: شهید ثانی در این علم شاید نخستین دانشمند شیعی باشد که دست اندر کار تالیف مهم در این رشته باشد.
شرح البدایه فی علم الدرایه.

ج) کتب اصول فقه:

تمهید القواعد الاصولیه لتفریع الاحکام الشرعیه: این کتاب دارای ۱۰۰ قاعده اصولی و ۱۰۰ قاعده ادبی می باشد.

د) کتب علوم حدیث:

غنیه القاصدین فی اصطلاحات المحدثین.
شرح حدیث الدنیا مزرعه الاخره.
کتاب فی الاحادیث..

ه) کتب ادعیه:

رساله فی الادعیه..
رساله فی آداب الجمعه..

و) کلام:

حقائق الایمان یا تحقیق الاسلام والایمان.

ز) تفسیر:

رساله فی شرح بسمله..

ح)نحو:

منظومه فی النحو..
شرح المنظومه فی النحو..

ط) اخلاق و عرفان دینی:

منار القاصدین فی اسرار معالم الدین، در تعلیم و تربیت و اخلاق و عرفان..
منیه المرید فی آداب المفید والمستفید، در آداب تعلیم و تعلم که کتابی فوق العاده مفید در امر آموزش و تربیت می باشد که صحیح ترین و کامل ترین ترجمه آن توسط دانشمند محترم، جناب آقای دکتر سید محمدباقر حجتی انجام پذیرفته است.
مسکن الفؤاد عند فقد الاحبه والاولاد (آرام بخش دل به هنگام از دست دادن دوستان و فرزندان) که این کتاب را پس از حادثه از دست دادن چند فرزند، پیش از شیخ حسن صاحب کتاب معالم الاصول در تسلی خاطر خویش و دیگران،نگارش کرده است..
تلخیص مسکن الفؤاد..
کشف الریبه عن احکام الغیبه..
التنبیهات العلیه علی وظائف الصلوه الغیبیه، یا اسرار الصلوه که در اسرار عرفانی و نکات و آداب درونی و باطنی نماز می باشد و با استمداد از احادیث در ۹ ذی الحجه ۹۵۱ تحریر شده است..
این ها برخی از آثار و تالیفات مرحوم شهید ثانی بوده که بر آن اطلاع یافته شد..

 

رویای شهادت جناب شهید(ره)

شیخ حسین بن عبدالصمد حارثی، پدر شیخ بهایی می‌گوید: روزی بر شهید ثانی وارد شدم و او را متفکر یافتم. او در خویشتن فرو رفته بود. علت این حالت را از او جویا شدم. به من گفت: برادرم! چنین می‌پندارم که من دومین شهید باشم، زیرا در عالم رؤیا سید مرتضی علم الهدی را دیدم که مجلس ضیافتی تشکیل داده و علماء و دانشمندان امامیه و شیعه در آن شرکت داشتند. وقتی من وارد مجلس شدم، سید مرتضی از جا برخاست و به من تهنیت گفت و دستور داد که در کنار شهید اول بنشینم.

 

نحوه به شهادت رسیدن شهید ثانی(ره)

دربارهٔ سبب قتل وی دو روایت است: یکی اینکه در جریان قضاوت میان دو نفر، شخص محکوم، نزد قاضی صیدا می‌رود و این قاضی از سلطان روم (سلطان سلیمان) می‌خواهد که شهید را به جرم بدعت‌گذاری و خارج بودن از مذاهب چهارگانه اهل سنت، دستگیر کند. این روایت را برخی رد کرده‌اند.
دوم اینکه جمعی از سنیان به رستم پاشا وزیر اعظم سلطان سلیمان گفتند که شیخ زین الدین [شهید ثانی] ادعای اجتهاد دارد و بسیاری از علمای شیعه به نزدش می‌روند و کتابهای امامیه را از او فرامی‌گیرند و قصدشان از این کار تبلیغ شیعه است. از این رو، رستم پاشا کسانی را برای دستگیری شهید، که آن هنگام در مکه بود، فرستاد. بدین طریق، او را در مکه دستگیر کردند و به استانبول بردند و بدون اینکه او را نزد سلطان ببرند کشتند. تاریخ شهادتش را ۵ ربیع‌الاول ۹۶۵ق. گفته‌اند و اینکه جسدش را سه روز رها کردند و سپس به دریا انداختند.
البته در برخی داستان ها هم جریان شهادت او به شرح ذیل وارد شده که در بردارنده هر دو احتمال مذکور می باشد.
دو نفر از مردم جبع برای مرافعه و محاکمه به شهید ثانی مراجعه کردند او نیز طبق موازین دینی و ضوابط شرعی، دعوی را فیصله داد.
طبیعی است در مرافعات، هر دو طرف منتفع نیستند، نتیجه به نفع یکی از طرفین و به ضرر دیگری فیصله یافت. شخص محکوم از این داوری به خشم آمد و نزد قاضی صیدا رفت و از او سعایت کرد که شهید ثانی رافضی و شیعه است قاضی جریان را به سلطان سلیم اطلاع داد. از طرف او برای دستگیر کردن شهید، شخصی مامور شد در پیگیری این ماموریت او ارد جبع شد، از مردم شهر سراغ شهید را می گرفت، به او گفتند که در شهر نیست.
شهید ثانی اصولا به علت محیط ناسالم و جو آلوده مردم زمان، غالبا عزلت اختیار می کرد و فقط برای اقامه نماز صبح به مسجد می رفت و اکثر اوقات با حالتی آمیخته به بیم و هراس بسر می برد و خویشتن را از منافقان پنهان می کرد و غالبا به تنهایی سرگرم تحقیق و مطالعه و تالیف بود.
همزمان با ورود مامور کذایی، استاد در انگورستان خود سرگرم تالیف کتاب بوده است این مامور موفق به دستگیری او نشد، چون به خاطر شهید گذشت که به سفر حج برود مقدمات سفر مکه را آماده ساخت و در محملی که با روپوش بود نشست تا کسی او را نبیند و نشناسد.
قاضی صیدا به سلطان روم (عثمانی) نامه ای نوشت که در بلاد شام (سوریه) مردی عالم زندگی می کند که بدعت گزار و بیرون از مذاهب چهارگانه اهل سنت و دست اندر کار نشر و تبلیغ عقائد خود می باشد سلطان سلیم شخصی به نام رستم پاشا را که وزیر او بود، برای دستگیری شهید مامور ساخت و گفت باید او را زنده دستگیر کنی تا با دانشمندان استانبول (قسطنطنیه) مباحثه کند و از عقائد او تفتیش شود تا سرانجام از مذهب و آئین او مطلع گردند رستم پاشا به جبع آمد و از شـهید پرس و جو کرد به او گفتند که به سفر حج رفته است این مامور در اثنا راه مکه به شهید ثانی رسید و او را دستگیر کرد.
شهید ثانی به او گفت: به من مهلت ده تا سفر حج را به انجام رسانم و من فرار نمی کنم و مناسک حج را زیر نظر و مراقبت تو انجام می دهم پس از انجام مناسک به هر صورتی که دلخواه توست با من عمل کن.
رستم پاشا راضی شد که شهید ثانی مراسم حج را برگزار کند و پس از پایان مراسم حج، شهید را به روم (عثمانی) برد آن گاه که او را وارد کشور عثمانی نمود، در راه به شخصی برخوردند آن شخص از مامور سؤال کرد که این مرد کیست؟
گفت: از دانشمندان شیعه امامیه است که بر حسب ماموریت او را نزد سلطان می برم. آن شخص گفت: تو دربارهٔ این مرد در اثنا راه کوتاهی کرده و او را آزار رسانده ای، ممکن است در حضور سلطان از تو شکایت کند و دوستان و یاران او نیز به حمایت و دفاع از وی برخیزند و برای تو موجبات ناراحتی و احیاناً قتل فراهم کنند صلاح در این است که در همین جا سرش را از بدن جدا کنی و سر بریده او را نزد سلطان ببری این مرد فرومایه و پست فطرت در کنار دریا استاد بزرگوار را شهید کرد آن گاه سر بریده او را حضور سلطان آورد سلطان بر او برآشفت و سخت او را مورد توبیخ قرار داد و به وی گفت: من تو را مامور ساخته بودم که او را زنده بیاوری، بنابراین به چه مجوزی او را کشتی؟
سید عبدالرحیم عباسی که با شهید ثانی سابقه دوستی و آشنایی داشت، با دیدن سر بریده شهید ثانی سخت متاثر گردید و سعی کرد تا سلطان را وادارد که این مرد پلید را به قصاص خود برساند بالاخره مساعی او مؤثر واقع شد و رستم پاشا به جرم این جرم بزرگ، محکوم به مرگ گردید.
مدت سه روز جسد او بر روی زمین ماند و کسی او را دفن نکرد سرانجام جسد شریف او را به دریا افکندند خدای متعال غریق رحمتش فرماید و با امامان معصوم علیهم السلام محشور فرماید که در تحقق آرمانشان، خویشتن را قربانی ساخت و طعمه ماهیان دریا گردید.

حتما بخوانید:  کتاب لمعه

برخی اشعار شهید ثانی(ره)

از شهید ثانی اشعار زیادی در دست نیست. نمونه‌ای از اشعار وی، سروده‌ای است از هنگام زیارت قبر پیامبر اکرم در شهر مدینه منوره (صل الله علیه و آله):
صلاه و تسلیم علی أشرف الوری و من فضله ینبو عن الحد و الحصر
و من قد رقی السبع الطباق بنعله و عوضه اللّٰه البراق عن المهر
و خاطبه اللّٰه العلی بحبه شفاها و لم یحصل لعبد و لا حر
عدولی عن تعداد فضلک لائق یکل لسانی عنه فی النظم و النثر
و ما ذا یقول الناس فی مدح من أنت مدائحه الغراء فی محکم الذکر
سعیت إلیه عاجلا سعی عاجز بعبء ذنوبی جمه أثقلت ظهری
و لکن ریح الشوق حرک همتی و روح الرجا مع ضعف نفسی و مع فقری
و من عاده العرب الکرام بوفدهم إعادته بالخیر و الحبر و الوفر
و جادوا بلا وعد مضی لنزیلهم فکیف و قد أوعدتنی الخیر فی مصر
فحقق رجائی سیدی فی زیارتی بنیل منای و الشفاعه فی حشری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ضمانت ۱۰۰ درصدی رضایت شما
شما از لحظه ثبت نام تا 30 روز فرصت دارید که در صورت عدم رضایت از کیفیت کلاس ها انصراف دهید و تمام هزینه پرداختی را دریافت نمایید.

دانلود جلسات صرف ۲
اگر نیاز به جلسات بیشتری از صرف 2 دارید، لطفا ایمیل خود را وارد نمایید تا هم اکنون برای شما ارسال گردد.
اگر این صفحه را ببندید دیگر امکان مشاهده فیلم های صرف 2 را نخواهید داشت