سه شنبه , ۴ مهر ۱۳۹۶

آموزش مجازی دروس تخصصی حوزه در
«حوزه مجازی مهندس طلبه»

هم اکنون ثبت نام کنید

علامه قطب راوندی

قطب راوندی

حیات علامه قطب راوندی (ره)

قطب‌الدین ابوالحسین سعید بن عبدالله بن حسین بن هبهالله راوندی کاشانی ،معروف به قطب راوندی محدث، مفسر، متکلم، فقیه، فیلسوف و مورخ بزرگ شیعه در قرن ششم هجری و از شاگردان شیخ طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان است. وی دارای تألیفات بسیاری است که معروف‌ترین اثر وی کتاب الخرائج و الجرائح است.
ابن شهر آشوب مازندرانی و شیخ منتجب الدین رازی مشهورترین شاگردان او هستند.

حتما بخوانید: ابن فهد حلی

زندگانی و تولد جناب قطب الدین (ره)

تاریخ دقیق ولادت وی مشخص نیست اما محل ولادت او در راوند شهری در نزدیکی کاشان بوده است. افندی اصفهانی می‌گوید: نام وی بیشتر با انتساب به جدش یعنی «سعید بن هبه الله» شناخته می‌شود.کنیه قطب راوندی، ابوالحسن و ابوالحسین گزارش شده است.
وی تحصیلات ابتدایی را در راوند نزد پدر و پدربزرگ خویش گذراند و سپس راهی قم گردید. طبق گفته افندی اصفهانی وی روایاتی را از بزرگان حدیث در اصفهان، خراسان و همدان شنیده و نقل کرده است.

فرزندان قطب راوندی (ره)

سید محسن امین نام فرزندانِ عالم و فاضلِ قطب راوندی را این گونه نقل می‌کند:
شیخ علی بن سعید
شیخ محمد بن سعید صاحب کتاب عجاله المعرفه
شیخ حسین بن سعید.

شیخ قطب الدین (ره) در نگاه بزرگان

علامه امینی: راوندی یکی از پیشوایان علمای شیعه، برگزیده این طایفه و یکی از اساتید فقه و حدیث و از نوابغ و رجال علم و ادب است. هیچگونه عیبی در آثار فراوانش و هیچ غباری در فضایل و تلاش‌ها و خدمات دینی و اعمال نیکو و کتب ارزنده‌اش وجود ندارد.
صاحب روضات الجنات: فقیه، فردی شاخص و موثق که دارای تصنیفات متعدد است.
میرزا عبدالله افندی اصفهانی: شیخ، امام فقیه، قطب الدین راوندی، شخصی فاضل، عالم، متبحر، فقیه، محدث، متکلم، آشنای به اخبار و احادیث و شاعر بوده است.
شیخ عباس قمی: وی عالم، متبحر، فقیه، محدث، مفسر، محقق… و از بزرگ‌ترین محدثان شیعه است.
ابن حجر عسقلانی از بزرگان اهل سنت: او بر مذهب شیعه و در جمیع علوم فاضل است و در همه انواع، صاحب تصنیف است.

اساتید علامه قطب الدین راوندی (ره)

۱ – پدرش
۲ – شیخ ابو علی فضل بن حسن طبرسی صاحب مجمع البیان
۳ – عماد الدین ابو جعفر طبری
۴ – صفی الدین، سید مرتضی ابن داعی رازی و برادرش سید مجتبی
۵ – سید ابو الصمصام، ذوالفقار بن محمد بن معبد حسینی
۶ – شیخ ابو جعفر حلبی
۷ – محمد بن حسن، پدر خواجه نصیر الدین طوسی
۸ – ابو عبدالله، حسن مؤدب قمی
۹ – ابوالقاسم، حسن بن محمد حدیقی
۱۰ – ابو منصور، شهریار بن شیرویه بن شهریار دیلمی

شاگردان علامه قطب (ره)

۱ – نصیر الدین حسین بن سعید راوندی، فرزندش
۲ – ظهیر الدین محمد بن سعید راوندی، دیگر فرزند او
۳ – قاضی احمد بن علی بن عبد الجبار طوسی
۴ – قاضی جمال الدین علی بن عبد الجبار طوسی
۵ – فقیه علی بن محمد مدائنی
۶ – فقیه عزالدین محمد بن حسن علوی بغدادی
۷ – زین الدین ابو جعفر محمد بن عبد الحمید بن محمود دعویدار
۸ – رشید الدین محمد بن علی بن شهر آشوب مازندرانی
۹ – شیخ منتجب الدین

آثار و تالیفات قطب راوندی (ره)

آثار قطب‌الدین به بیش از ۶۰ جلد می‌رسد که در علوم گوناگون و معارف اسلامی نگاشته شده و از آن جمله‌اند:
آثار قطب راوندی نزدیک به ۶۰کتاب و رساله گزارش شده است. برخی از تألیفات وی در علوم گوناگون عبارتند از:

علم تفسیر

«ام القرآن ».
«تفسیر القرآن» در ۲جلد.
«خلاصه التفاسیر» در ۱۰ جلد.
«شرح آیات المشکله فی التنزیه ».
«اللباب فی فضل آیه الکرسی ».
«الناسخ و المنسوخ من القرآن ».

تفسیر نهج البلاغه

منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه (راوندی)
ابن ابی الحدید می‌گوید:

کسی قبل از من تا آن اندازه که اطلاع دارم به تفسیر نهج البلاغه نپرداخته است بجز یک نفر و آن سعید بن هبه الله بن حسین معروف به قطب راوندی است.

علم کلام

کتاب الخرائج و الجرائح.
«الخرائج و الجرائح ». این کتاب معروف‌ترین اثر قطب راوندی است که پیرامون مسأله معجزه و شیوه زندگی رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع) است. این اثر دو بار به فارسی ترجمه شده است.
«ام المعجزات ».
«الاختلافات ». این کتاب در برگیرنده اختلافهای کلامی بین شیخ مفید و سید مرتضی بوده و ۹۵ مسأله اختلافی در آن بررسی شده است.
«تهافت الفلاسفه ». این کتاب در موضوع حکمت و فلسفه نگارش شده و به تناقض گویی فلاسفه پرداخته است.
«جواهر الکلام فی شرح مقدمه الکلام ». شرحی بر کتاب «مقدمه الکلام» شیخ طوسی در علم کلام است.

علم فقه

«آیات الاحکام ».
«احکام الاحکام ».
«الانجاز ». شرحی است بر کتاب «الایجاز فی الفرائض» شیخ طوسی.
«حل المعقود فی الجمل و العقود ».
«الشافیه فی الغسله الثانیه ».
«الخمس ».
«من حضره الاداء و علیه القضاء ».
«رساله الفقهاء ».
«مشکلات النهایه ».
«المنتهی فی شرح النهایه». این کتاب به شرح نهایه شیخ طوسی پرداخته و در ۱۰جلد به چاپ رسیده است.
«الرائع فی الشرایع ».
«النیات فی جمیع العبادات ».
«نهیه النهایه ».
«فقه القرآن ».

علم حدیث

«تحفه العلیل ». در موضوع دعا و آداب آن و احادیث مربوط به امراض و بلاها.
«رساله فی صحه احادیث اصحابنا ». موضوع آن بیان صحت احادیثی است که علمای شیعه نقل کرده‌اند.
«شرح الکلمات المائه ». شامل شرح صد کلمه از سخنان حضرت علی(ع).
«ضیاء الشهاب ». شرحی بر کتاب شهاب الاخبار قاضی قضاعی. افندی اصفهانی از این کتاب این گونه برداشت کرده است که قطب راوندی به تصوف تمایل داشته، زیرا کلام صوفیه را نقل کرده است. این سخن افندی قابل تأیید نیست زیرا قطب درصدد بیان احادیث نبوی است؛ علاوه بر اینکه، دربارهٔ قاضی قضاعی احتمال تشیع داده‌اند.
«لباب الاخبار ».
«لب اللباب ». اخبار و احادیثی در موضوع اخلاق.
«مزار ». کتابی بزرگ در موضوع زیارت نامه ها.
«المجالس فی الحدیث ».
«الدعوات ».

علم تاریخ

«جنی الجنتین ». در تاریخ اولاد امام هادی(ع) و امام عسکری(ع).
«قصص الانبیاء».

علم اصول فقه

«المستقصی ». این کتاب در علم اصول فقه و شرحی بر «الذریعه» سید مرتضی در علم اصول است.

شعر و ادب

«التغریب فی التعریب ».
«الإغراب فی الإعراب ».
«شرح العوامل المأئه ». شامل صد عامل در علم نحو.
«غریب النهایه ». در شرح لغت‌های مشکل فقهی کتاب نهایه شیخ طوسی.
«نفثه المصدور» دیوان اشعار قطب راوندی.

رحلت و مدفن علامه قطب (ره)

قطب راوندی در سال ۵۷۳ هجری قمری در شهر قم در گذشت و اکنون قبر مطهرش در صحن بزرگ حرم حضرت معصومه (علیهاالسلام) قرار دارد.

حتما بخوانید: سید ابوالمکارم ابن زهره

جریان سالم ماندن بدن علامه قطب راوندی (ره) بعد از قرن‌ها

محمدعلی اراکی در این باره گفته است:
آخوند محمد حسن جلالی نقل کرد که استادم آقا شیخ محمدحسین فرمود وقتی که صدراعظم (قریب به زمان مشروطیت) صحن مطهر قم را تعمیر می‌کرد در اثر تعمیر، روزنه‌ای به قبر قطب راوندی باز شده بود. من رفتم و از نزدیک دیدم که دو سر زانوی قطب راوندی سالم است. سر خود را داخل قبر کردم و سر زانوی آن بزرگوار را بوسیدم در حالی که اثری از فرسودگی در آن نبود و هیچ تأثیری هم از بوسیدن من در آن به وجود نیامد…
من قبلاً این داستان را شنیده بودم و این مطلب هم بین مردم قم متواتر بود که جنازه قطب راوندی تازه است.
آیت الله مرعشی نجفی به پاس خدمات او، سنگ قبری بلند و با شکوه بر فراز قبرش به یادگار نهاد تا زایران حرم حضرت معصومه در ابتدای ورود و خروج از صحن چشمانشان به قبر وی بیافتد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *