منطق ۲ – قیاس مع الفارق – جلسه ۵۰

قیاس مع الفارق یا مغالطه در تمثیل٬ یکی از انواع مغالطه در استدلال غیر مباشر می باشد.

 فیلم آموزشی قیاس مع الفارق

در جلسه ی قبل اولین نوع از مغالطه های درونی را توضیح دادیم. در این جلسه به دومین نوع از این مغالطه ها که «مغالطه در صورت استدلال» می باشد می پردازیم.
این نوع مغالطه شامل ۲ بخش می شود:
  • مغالطه در استدلال مباشر
  • معالطه در استدلال غیر مباشر
    1. مغالطه در تمثیل (قیاس مع الفارق)
    2. مغالطه در استقرا
    3. مغالطه در قیاس

۱) مغالطه در استدلال مباشر

در دروس قبل با استدلال مباشر و شرایط و قوانین آن آشنا شدیم و گفتیم که اگر ما به وسیله ی یک قضیه٬ استنتاج و تصدیق کردیم از استدلال مباشر استفاده نموده ایم. حال اگر این شرایط در استدلال ما رعایت نشود٬ مغالطه صورت گرفته است. برای مثال از صدق قضیه سالبه جزییه٬ صدق عکس آن به صورت سالبه جزئیه توهم شود. ماننداینکه وقتی گفته می شود«بعضی معصومان پیامبر نیستند» توهم شود که «بعضی از پیامبران معصوم نیستند» در این صورت در اینجا مغالطه صورت داده است.

۲) مغالطه در استدلال غیر مباشر

الف) مغالطه در تمثیل (قیاس مع الفارق)

در تمثیل ۴ رکن وجود دارد:

  • جامع
  • اصل
  • فرع
  • حکم

حال اگر در در استدلال ما «جامع » نباشد و یا اینکه وجود داشته باشد اما تشابه به اندازه ای نیست تا ما را به نتیجه ی مطلوب برساند در این صورت ما دچار قیاس مع الفارق شده ایم. مانند اینکه می گوییم: «انسان مانند بالن است و مال و منال همچون وزنه های آویزان به او٬ هرچه این وزنه ها کمتر باشد٬ انسان اوج بیشتری می گیرد و به کمالات بالاتری می رسد»

لازم به ذکر است که این مغالطه در امور اجتماعی و وقایع تاریخی و تمثیل موجودات زنده به یکدیگر کاربرد دارد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.