بدایه النحو – مبتدا و خبر – جلسه ۱۴

از دومین مرفوعاتی که در کتاب بدایه النحو درباره ی آن بحث می شود مبحث مبتدا و خبر است.

حتما بخوانید: فیلم آموزشی بدایه النحو

و مبتدا٬‌ اسمی است که در ابتدای جمله ی اسمیه قرار دارد و خالی از هرگونه عوامل لفظیه ی اصلیه می باشد و استناد داده می شود چیزی به آن. نکته ای که دراینجا حائز اهمیت است این است که عامل مرفوع بودن مبتدا٬ ابتدائیت می باشد.

أشکال مبتدا :

  1. اسم علم (وَاللَّهُ قَدِیرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ)
  2. ضمیر مرفوع منفصل (وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ)
  3. ذواللام (النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ )
  4. اسم موصول (الَّذِینَ کَفَرُوا لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَهٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ )
  5. اسم اشاره (هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِیمٌ )
  6. مضاف به یکی از معارف (رَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِمَا فِی نُفُوسِکُمْ )
  7. نکره مسوغه (ویلٌ للمطفین)
  8. اسم موول (وَأَنْ تَصُومُوا خَیْرٌ لَکُمْ )

حتما بخوانید: لیست جزوات نمودار هدایه

تعریف خبر: اسمی است که اسناد داده می شود به سمت مبتداو عامل مرفوع بودن خبر لفظی است.

أشکال خبر:

  • مفرد. بر دو نوع می باشد. الف) مشتق ب) جامد مانند: «فاطمه (سلام الله علیها) قائم ولدها قی آخرالزمان»
  • جمله. این خبر نیز بر دو نوع می باشد.اسمیه : مانند (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) و فعلیه مانند: (نحن خلقناکم)
  • شبه جمله. این نوع از شکل خبر هم به دو صورت «ظرف و جار و مجرور» می باشد.(الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ) و ( یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ )

اصول در مبتدا و خبر:

  1. اصل در مبتدا این است که معرفه باشد زیرا اخبار از مجهول غالبا مفید نمی ابشد (اللَّهُ خَالِقُ کُلِّ شَیْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ ) و اصل درخبراین است که نکره باشد مگر اینکه مبتدایش معرفه باشد. وهنگامیکه مبتدا معرفه بود خبر نیز می تواند معرفه بیاید. (وَمَنْ یَکْفُرْ بِآیَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِیعُ الْحِسَابِ )
  2. اصل در مقدم بودن مبتدا می باشد و خبر بعد از آن باید ذکر شود.

 

 

فیلم آموزشی مبتدا و خبر (جلسه ۱۴)

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.