منطق ۱ – کلیات خمس – جلسه ۷

کلیات خمس که شامل: نوع، جنس، فصل، عرض خاص و عرض عام می شود در این جلسه تعریف و ارائه خواهد شد.

حتما بخوانید: دسترسی به تمام فیلم‌های کتاب منطق ۱ (منتظری مقدم)

تعریف هر کدام از این کلیات خمس عبارتست از:

  1. نوع: این کلی بیانگر تمام ذات یا حقیقت یک شی می باشد. مثلا (اسب حیوان است) کلمه ی حیوان بیانگر تمام ذات می باشد.
  2. جنس: این مفهوم بیانگر بخشی از  ذات یا حقیقت می باشد مانند: مفهموم کلی حیوان نسبت به انسان و شتر.
  3. فصل: کلی ذاتی است که یک قسم را از اقسام دیگرش جدا می کند. مانند: خنده رو بودن انسان که موجب تمییز آن از حیوان است.
  4. عرض خاص: مفهومی است که خارج از حقیقت یک شی است ولی مختص به آن است. مانند ضاحک بودن انسان.
  5. عرض عام: مفهومی است که خارج از حقیقت یک شی است و مختص به آن نیست.مانند راه رونده نسبت به انسان.
اینها اصطلاحاتی هستند که منطقیون با بکارگیری این اصطلاحات و جایگذاری آنها در الگوهای مورد نظر یک “تعریف” درست منطقی را  ایجاد می کنند.

حال باید دید با استفاده از این کلیات خمس چگونه می توان به الگوی منطقی رسید:

  • حد تام: جنس قریب به همراه فصل قریب تشکیل دهنده ی حد تام می باشد.
  • حد ناقص: به دو صورت ساخته می شود الف) فصل قریب ب) جنس بعید به همراه فصل قریب
  • رسم تام: جنس قریب به همراه عرضی خاص
  • رسم ناقص: به دو صورت ساخته می شود: الف) عرضی خاص ب)جنس بعید به همراه عرضی خاص
از اینجا بعد وارد مباحث اصلی منطق می شویم و شیوه ی درست “تعریف” و ایجاد شکل صحیح یک قیاس منطقی را خواهیم آموخت.

برای مشاهده این جلسه می‌توانید فیلم آموزشی زیر را مشاهده نمایید:

 

فیلم آموزشی جلسه ۷ (کلیات خمس)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.