منطق ۱ – انواع مغالطه درونی ـ جلسه ۱۶

انواع مغالطه بسته به تعداد ارکان و شرایط انواع استدلال به دو دسته ی مغالطه درونی وبیرونی تقسیم می شود.

حتما بخوانید: دسترسی به تمام فیلم‌های کتاب منطق ۱ (منتظری مقدم)

در گذشته آموختیم که مغالطه در صورت عدم رعایت نکردن یکی از شرایط لازم قیاس از لحاظ ماده یا صورت و یا ارکان قیاس٬ بوجود می أید.

بنابراین در اینجا از دو شکل استدلال مباشر و غیر مباشر بحث خواهیم کرد و به انواع مغالطه خواهیم رسید.

الف: استدلال مباشر

همانگونه که دانسته شد٬ استدلال مباشر از یک قضیه ساخته شده است.

بنابراین هرگونه خطا در این استدلال سبب مغالطه می شود.

مثلا نقیض موجبه ی کلیه٬ سالبه ی کلیه دانسته شود مانند: هر گردو گرد است و در نتیجه : هر گردی گردو است. و…

حتما بخوانید: فیلم آموزشی انواع استدلال

ب: استدلال غیر مباشر

قیاس

هر گونه خطا در ارکان و یا شرایط قیاس سبب ایجاد انواع مغالطه خواهد شد.

از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. تشکیل قیاس ار دومقدمه جدا از هم. برای نمونه در مثال:فقط انسان شاعر است.

هر شاعری حیوان است. بنابراین فقط انسان حیوان است؛ مقدمه ی ما از ترکیب دو قضیه زیر ساخته شده است.

قضیه ی ۱: انسان شاعر است. قضیه ی ۲: غیر انسان شاعر نیست.

  1. تکرار حد اوسط.
  2. اگر قیاس٬ اقترانی است شرایط مخصوص به هر شکل٬ و اگر استثنایی است٬ شرایط مخصوص به انفصالی و اتصالی در آن رعایت شود.
  3. شرایط مخصوص ماده قیاس در آن رعایت شود. مثلا از موادی که نباید در قیاس استفاده شود٬ استفاده کنیم.
  4. شرایط مخصوص به نتیجه رعایت شود.

اگر شرایطی که به لحاظ کم و کیف در نتیجه رعایت نشود موجب خطا خواهد شد.

مانند: هر شاعری انسان است. هر شاعری حیوان است. پس هر انسانی حیوان است.

در استقرا و تمثیل نیز مانند قیاس رعایت نکردن هر کدام از موارد و شرایط٬ سبب مغالطه خواهد شد.

مثلا در استقرای ناقص بدون تکرار مشاهده و یا مشاهده موارد اندک یک حکم کلی بیاوریم. و…

در ادامه با این مغالطه أشنا خواهید شد.

برای مشاهده این جلسه می‌توانید فیلم آموزشی زیر را مشاهده نمایید:

فیلم آموزشی جلسه ۱۶(انواع مغالطه)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.