بدایه النحو – موصول حرفی و اسم علم – جلسه ۸

اسم علم از دیگر انواع معارف می باشد که به لحاظ جنس به دو نوع علم شخص و علم جنس و به اعتبار لفظ به بسیط و مرکب و به اعتبار کیفیت وضع به منقول و مرتجل و علم بالغلبه تقسیم می شود.

اسم علم به اعتبار معنایش به دو دسته تقسیم می شود:
  • علم شخص: علمی است که وضع می شود به خاطر دلالت بر شیی معین جزئی خارجی غیر قابل انطباق بر دیگری. مانند: علی٬ مکه٬ جبرائیل و قریش
  • علم جنس: علمی است که وضع می شود به خاطر دلالت بر ماهیت معینی که در ذهن وجود دارد و ممکن است دلالت کند بر هر فردی از افراد آن ماهیت. مانند: «أُسامه» که ماهیت است برای شیر.
اسم علم به اعتبار لفظش به دو دسته تقسیم می شود:

۱- بسیط(مفرد)

۲- مرکب: این مرکب نیز به سه دسته تقسیم می شود:

  • مرکب إسنادی مانند: رام الله.
  • مرکب إضافی مانند: عبدالله. این مرکب همیشه دائم الاضافه می باشد. مانند: «تبت یدا أبی لهب و تب»
  • مرکب مزجی مانند: بعلبک و سیبویه.

اسم علم از لحاظ کیقیت وضع به سه دسته تقسیم می شود:

  1. مرتجل: از اول تا اکنون برای علم بوده و قبل از علمیتش در هیچ جایی استعمال نشده است. مانند:أُدَد
  2. منقول: اسمی است که اول برای یک معنای وضع شده بود اما بعدا معنایش عوض شد. مانند صلات.
  3. علم بالغلبه: اسم علم است که اول برای یک معنایی وضع شده بود اما در اثر استعمال کثیر برای معنای دیگر٬ معنایش عوض شده و معنای جدید را گرفته است. مانند: مدینه

اسم علم به اعتبار دلالتش به ۳ قسم تقسیم می شود:

  1. اسم: اسمی که دلالت بر ذات معین دارد بدون هیچگونه زیاده ای در معنا.
  2. کنیه؛ اسمی که در مدح زیاد استفاده می شود.
  3. لقب: اسمی است که هم در مدح استعمال می شود و هم در ذم.

فیلم آموزشی موصول حرفی و اسم علم (جلسه ۸)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.