بدایه النحو – نواسخ در مبتدا و خبر – جلسه ۱۶

نواسخ در مبتدا به کلماتی می گویند که اول جمله ی اسمیه وارد می شوند و اعراب آن ها را فسخ می کنند و معنای جدیدی به جمله می دهند. معمول این نواسخ عبارت است از: اسم فعال ناقصه٬ اسم افعال قرب٬ اسم حروف مشبهه به «لیس»٬ خبر حروف مشبهه بالفعل٬ خبر لای نفی جنس.

حتما بخوانید: فیلم آموزشی بدایه النحو

این نواسخ به دو نوع «فعلیه» و «حرفیه» تقسیم می شود که:

  • افعال ناقصه و افعال قرب و افعال قلوب جزء انواع «فعلیه» می باشد.
  • حروف مشبهه به «لیس» و حروف مشبهه بالفعل و «لا» نفی جنس٬ جزء «نواسخ حرفیه» می باشد.

اولین بحث پیرامون این مطلب نواسخ در مبتدا و خبر می باشد که دو عمل برای آن ها درج شده است:

  1. لفظی: به این صورت که اعراب مبتدا وخبر را نسخ می کنند و إعراب جدیدی به آن ها می دهند.
  2. معنوی: که معنای جدیدی را برای جمله ایجاد می کند.

افعال ناقصه به عنوان اولین مورد از این نواسخ تبیین می شود. افعال نافصه بر سر جمله ی اسمیه وارد می شوند و مبتدا به عنوان اسم خود٬ مرفوع می کنند وخبر را به عنوان خبر خود نصب می دهند و بر خلاف افعال تامه٬ معنایشان با ذکر خبر تمام می شود.

حتما بخوانید: فیلم آموزشی کتاب نحو مقدماتی

این افعال ۱۳ عدد می باشد که عبارتند٬ از: کان٬ صار٬ اصبح٬ اضحی٬ أمسی٬ ظلّ٬ بات٬ لیس٬ مادام٬ مازال٬ مابرح٬ ماأنفک٬ مافتی.

در اینجا به معنای «کان» اشاره می شود:

کان(یکون): معنایش ثبوت خبر برای اسمش می باشد مانند:(وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَهَ وَسَعَى لَهَا سَعْیَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِکَ کَانَ سَعْیُهُمْ مَشْکُورًا – إسراء ۱۹).

گاهی نیز برای استمرار نیز استفاده می شود. مانند: (لِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَکَانَ اللَّهُ عَلِیمًا حَکِیمًا – فتح ۴)

 

فیلم آموزشی نواسخ در مبتدا و خبر (جلسه ۱۶)

 

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.