پنج شنبه , ۲۷ مهر ۱۳۹۶

آموزش مجازی دروس تخصصی حوزه در
«حوزه مجازی مهندس طلبه»

هم اکنون ثبت نام کنید

کتاب مغنی اللبیب

مغنی اللبیبمقدمه کتاب مغنی اللبیب:

کتاب مغنی اللبیب ،اثر ماندگار ابی محمد عبدالله جمال الدین بن یوسف بن احمد بن عبدالله بن هاشم انصاری مصری می باشد. این کتاب یکی از کتب  نحوی و ادبی است که به زبان عربی نوشته شده است.محققین تاریخ تالیف کتاب را در ذی القعده سال ۷۵۶ در مکه می دانند.

در بیان اهمیت و جایگاه مغنی همین بس که یکی از کتب معتبر و معروف در علم نحو می باشد،که در حوزه های علمیه از دیر باز تا کنون تدریس می شده و علما و ادیبان زبر دست بر آن تعلیقات و حواشی و بعضا شروح دقیق و علمی نوشته اند.

ساختار کتاب مغنی اللبیب:

کتاب مغنی  با یک مقدمه از محقق و مصحح ،در بیان زندگانی ابن هشام انصاری و سپس خطبه نویسنده و اشاره به عناوین ابواب آغاز  مطالب در دو جزء و هشت باب تنظیم گردیده است.

معرفی کتاب مغنی اللبیب:

کتاب ،شامل قواعد کلی نحوی و تطبیق آنها بر آیات و روایات و اشعار عرب جاهلی به روشی خاص ،جزو روش کتب این فن می باشد که طبق گفته ابن هشام ،دارای تکرار غیر لازم می باشد.

جناب ابن هشام انصاری به مکتب نحوی خاصی گرایش نداشته و علتش هم این بوده که در زمان او درگیری بین مکاتب نحوی بصره و کوفه به کلی فروکش کرده بود و نحویان تعصبی نسبت به مکتب یا شخص خاصی از خود نشان نمی دادند.بنابرین وی در آثار خود به آراء نحویان بصره و کوفه استناد کرده واین در حالی است که نظر او بیشتر متوجه و تحت تاثیر آراء نحویان بصره است.

ابن هشام تمام شهرت خود ار مدیون کتاب مغنی اللبیب می باشد که مورد تمجید و ستایش اهل علم خصوصا جناب ابن خلدون قرار گرفته است.

او کتاب مغنی را ابتدا در مکه نوشت سپس در راه بازگشت به مصر در مسیر کتاب مفقود شد ،بنابرین دوباره به مکه بازگشت و آنرا تالیف نمود.

نویسنده در خطبه کتاب ۳ عامل را موجب ابهام و پیچیدگی کتب نحوی بیان داشته است:

اول:نحویان در آثار خود قواعد نحوی را به صورت کلی بیان نکرده اند تا از تکرار در موارد مشابه بی نیاز باشند.لذا ابن هشام اینگونه قواعد را از  قبیل احکام مبتدا و خبر، توابع ،حال و تمیز را در باب چهارم آورده به همین علت این قسمت بیشتر مورد توجه طلاب قرار گرفته است.

دوم:به عقیده ایشان برخی از نحویان مسائلی را که مرتبط با علم صرف می باشد را با مسائل نحوی خلط کرده اند.مانند: تصغیر ،اشتقاق و جمع تکسیر

سوم:ایشان می گوید:گذشتگان بیشتر به مسائلی ساده مانند اعراب مبتدا و خبر ،فاعل و مفعول ،جارومجرور که بر همه روشن است پرداخته اند که جز اطاله کلام فایده ای ندارد ،از همین رو ایشان با در نظر داشتن آنچه نقایص دیگر کتب می پندارند دست به تالیفی جامع زده که مبتدیان در نحو را از دیگر کتب بی نیاز می کند برای همین آن را {مغنی اللبیب عن الکتب الاعاریب }نامگذاری کرده است.

حتما بخوانید: کتاب فوائد الصمدیه

تقسیم بندی کتاب مغنی اللبیب:

کتاب مغنی از دو جزء تشکیل یافته :

جزءاول:از حرف (الف) تا (میم)را در خود جا داده است.

جزءدوم:از حرف(نون) آغاز شده وابواب دیگر را داست.

کتاب همچنین مشتمل بر چهار باب است:

باب اول:به بیان حروف و اقسام آن می پردازد.

باب دوم:بحث جمله را که نحویان کمتر به آن پرداخته اند را آورده است.

باب سوم:به شبه جمله و احکام آن می چردازد.

باب چهارم:به کلیاتی از قبیل مبتدا و خبر،فاعل و مفعول ،بدل ،عطف بیان ،تمییز و غیره پرداخته است.

ویژگی کتاب:

کثرت شواهد شعری و اسناد به بسیاری از متون ادبی و آیات قرآنی این کتاب را از صورت اثری صرفا نحوی و ادبی خارج کرده و در زمره کتب نحوی عالی و مرجع قرار داده است.

نا گفته نماند که کتاب مغنی الادیب که امروزه در تمام حوزه های علمیه کشور های اسلامی تدریس می شود ،خلاصه و فشرده ای از اصل متن مغنی البیب می باشد و تنها برخی شواهد مثالی که در کتاب مغنی البیب بوده در این کتاب تغییر یافته است.

حتما بخوانید: کتاب سیوطی

شروح مغنی البیب مغنی اللبیب:

۱-الکلام علی مغنی ابن هشام تالیف شیخ تقی الدین احمد شمتنی

۲-تحفه الغریب بشرح مغنی البیب اثر دمامینی

۳-کافی المغنی نوشته عمار مالکی

از بهترین شروح و معتبرترین شروح مغنی می باشند که توسط نحویان قدری نگاشته شده اند.

دانلود کتاب مغنی اللبیب

دانلود کتاب مغنی الادیب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ضمانت ۱۰۰ درصدی رضایت شما
شما از لحظه ثبت نام تا 30 روز فرصت دارید که در صورت عدم رضایت از کیفیت کلاس ها انصراف دهید و تمام هزینه پرداختی را دریافت نمایید.