بدایه النحو – افعال مدح و ذم – جلسه ۵۴

افعال مدح و ذم ٬ افعال جامدی هستند که برای انشاء مدح یا ذم می آیند.

 

افعال به دو قسم تقسیم می شوند. یا «خبری» هستند مانند فعل امر و نهی و یا «انشائی» هستند. افعال انشائی نیز بر دو نوع می باشند:
  1. انشائیه طلبی٬ مانند فعل أمر و نهی. مانند: «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَکَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ – هود ۱۱۲»
  2. انشائیه غیر طلبی مانند أفعال مدح و ذم و تعجب.

اما نکته ای که در اینجا مطرح است این است که افعال اخباری و انشائیه طلبیه در صرف بحث می شود و غیر طلبیّه در نحو بحث می شود.

ارکان افعال مدح و ذم:

  • فعل مدح
  • فاعل
  • مخصوص به مدح و ذم

افعال مدح و ذم جامد و مفرد هستند و دائما به صورت مذکر می آیند و چنانچه فاعل آن ها و یا مخصوص به مدح و ذم این افعال اسم ظاهر مونث باشد٬ جایز است که تاء تأنیث به آن اضافه کنیم.

و فاعل این افعال مدح و ذم همیشه معرفه می باشد و مخصوص به مدح و ذم باید معرفه و یا نکره مختصه باشد و هنگامی که این مدح و ذم را می شناسیم می توانیم آن را از  کلام حذف نماییم.

جزوه نموداری کتاب «الفوائد الصمدیه»

در بین نحاه اختلاف است که چه اعرابی را باید به مخصوص افعال مدح و ذم داد. بعضی از نحاه قائل به این نکته هستند که باید مرفوع شوند بنابر مبتدای مؤخر و جمله ی ماقبل خبر مقدم می شود. و بعضی دیگر گفته اند که «مخصوص افعال مدح و ذم» خبر برای مبتدای محذوف که ضمیر است و آن ضمیر به سوی فاعل بر می گردد.

پس بنابر قول اول٬ همه ی جمله٬ جمله ی اسمیّه خواهد بود و بنابر دیدگاه دوم٬جمله به دو قسمت جمله ی فعلیه و جمله ی اسمیّه تقسیم خواهد شد.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.