منطق ۲ – الفاظ مترادف – جلسه ۶

این درس راجع به الفاظ مترادف و متباین است. هنگامی که دو یا چند لفظ را با یکدیگر مقایسه  می کنیم به دو حالت زیر می رسیم:

  1. الفاظ مترادف
  2. الفاظ متباین

فیلم آموزشی الفاظ مترادف

الفاظ مترادف:
در این گونه از الفاظ٬ همه ی الفاظ دارای معنای واحد می باشد. مانند الفاظ «بشر و انسان» که هر دو به یک معنا می باشد.
الفاظ متباین:
در صورتیکه همه ی الفاظ دارای معنای متعددی باشند مانند لفظ «قلم» و «کتاب».
در ادامه به اقسام الفاظ متباین اشاره می کنیم و یکی آن ها را توضیح می دهیم.
  1. تماثل (مثلان): اگر دو شرط زیر در دو لفظ باشند آن دو لفظ متماثل می باشد.
    1. اشتراک در یک حقیقت.
    2. آن اشتراک در آن حقیقت٬ اعتبار و لحاظ شده باشد. مانند لفظ «انسان» و «اسب» در اشتراک حیوان بودن.
  2. تخالف (متخالفان): این رابطه هنگامی در الفاظ بوجود می آید که یا هیچ رابطه ای بین الفاظ وجود ندارد و یا اگر هم رابطه وجود داشته باشد ما آن رابطه را مد نظر قرار نمی دهیم. مانند: انسان و اسب٬ در صورتیکه اشتراک آن ها در حیوانیت لحاظ نشده باشد.
  3. تقابل (متقابلان): هرگاه معانی متغایر را نتوانیم در مکان٬ زمان و جهت واحد جمع نماییم رابطه ی تقابل بوجود می آید. این رابطه چهار قسم دارد.

حتما بخوانید:‌ فیلم آموزشی منطق ۲

انواع رابطه تقابل:

  1. تقابل تناقص (نقیصان): اگر دو معنای متقابل یکی امری وجودی و دیگری امری عدمی باشد رابطه ی تناقض پیش می آید. مانند انسان و نا انسان.
  2. تقابل ملکه و عدم ملکه: تقابل امری وجودی و عدمی در موضوعی که شایستگی اتصاف به آن را داشته باشد را می گویند. مانند کوری و بینایی.
  3. تقابل تضایف: هنگامی که تعقل یکی بدون تعقل دیگری وجود نداشته تقابل تضایف بوجود می آید. مانند بالا و پایین.
  4. تقابل تضاد: مانند گرما و سرما که تصور یکی به تصور دیگری بستگی ندارد و بین آن ها نهایت جدایی وجود دارد.

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.