جواهر البلاغه – جمله خبری – جلسه ۷

کلام در علم معانی به دو گونه تقسیم می شود: ۱-جمله خبری و ۲- جمله انشایی

فیلم آموزشی جمله خبری

در جلسات قبل آموختیم که علم معانی چیست و با فایده و موضوع و مدون این علم آشنا شدیم و گفتیم که علم معانی در این کتاب به ۸ باب تقسیم شده است و به همراه یک «خاتمه» به پایان می رسد.
این ۸ باب به شرح زیر می باشد:
  1. جمله خبری یا انشایی
  2. حقیقت انشاء و تقسیم آن
  3. حالات مسند الیه
  4. حالات مسند
  5. اطلاق و تقیید
  6. متعلقات فعل
  7. قصر
  8. وصل و فصل

حتما بخوانید: فیلم آموزشی «صرف ساده»

در این جلسه راجع به جمله خبری سخن خواهیم نمود. به جمله ای که ذاتا قابلیت صدق و کذب داشته  باشد جمله خبری می گویند. مانند: هوا سرد است.  اما در جمله ی «به به چه هوایی» به علت اینکه این جمله قابلیت صدق و کذب ندارد جزء جمله خبری نمی باشد.

نکته ای که در اینجا وجود دارد کلمه ی «ذاتا» می باشد. این کلمه به این مفهوم می باشد که ما برای تشخیص جمله٬ به خود جمله نگاه می کنیم و توجهی به گوینده ی آن نداریم.

حتما بخوانید: فیلم آموزشی کتاب «بدایه النحو»

اغراض جمله خبری:

  1. اغراض اصلی :
    1. فائده خبر: زمانی که ما مخاطب را از امری آگاه نماییم٬ خبری را به او می رسانیم.
    2. لازم خبر: هنگامی که متکلم به مخاطب خبری را می دهد و مخاطب قبلا آن خبر را می دانسته. در اینجا متکلم می خواهد این نکته را به مخاطب گوشزد نماید که « من نیز آن خبر را می دانم».
  2. اغراض جانبی و غیر اصلی :
    1. استرحام و استعطاف
    2. تحریک مخاطب
    3. اظهار خشوع و ضعف
    4. اظهار تعسر برای چیز محبوب
    5. اظهار فرح به آنچه که می آید و می رود
    6. توبیخ
    7. ذکر بین مراتب و تفاوت
    8. تحذیر
    9. فخر
    10. مدح
    11. ….

اغراض دیگری نیز  ممکن است وجود داشته باشد مانند: اعتراف گرفتن و… که در اینجا از دکر آن ها خودداری نمودیم.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.