بدایه النحو – عطف بیان – جلسه ۴۶

عطف بیان تابعی است که از متبوع خود مشهورتر می باشد و برای بیان حقیقت متبوع خود بکار می رود.

حتما بخوانید: فیلم آموزشی بدایه النحو

ابتدا نکاتی در رابطه با احکام بدل ذکر می کنیم و سپس به سراغ عطف بیان خواهیم رفت.

احکام بدل:

  1. در بدل بعض و اشتمال٬‌ضمیری قرار دارد که این دو بدل را با مبدل منه مرتبط می کند. مانند:«ثُمَّ عَمُوا وَصَمُّوا کَثِیرٌ مِنْهُمْ – مائده ۷۱»
  2. تطابق از نظر معرفه و نکره بودن در بدل و مبدل منه شرط نمی باشد. بنابراین معرفه می تواند بدل از نکره شود. مانند:«إِنَّکَ لَتَهْدِی إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ -صِرَاطِ اللَّهِ – شوری ۵۲و۵۳»
  3. ضمیر نمی تواند بدل از ضمیر و اسم ظاهر گردد٬ اما اسم ظاهر می تواند بدل از ضمیر گردد. مانند:«أَسَرُّوا النَّجْوَى الَّذِینَ ظَلَمُوا – أنبیاء۳»
  4. هنگامی که مبدل منه اسم شرط یا استفهام باشد٬ ادات استفهام بر سر بدل ظاهر خواهد شد.

حتما بخوانید: فیلم آموزشی کتاب نحو مقدماتی

حال به بررسی عطف بیان می پردازیم:

فایده آن:

دو مورد برای آن ذکر می شود:

  1. اگر متبوع معرفه باشد٬ عطف بیان آن را توضیح می دهد. مانند:«جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَهَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ قِیَامًا لِلنَّاسِ – مائده ۹۷»
  2. گر متبوع نکره باشد٬ انرا تخصیص می زند. مانند:«جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَهَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ قِیَامًا لِلنَّاسِ – مائده ۹۷»

احکام:

متبوع باید در اعراب از تابع خود تبعیت کند و در تعداد و جنس و معرفه و نکره بود مطابقت دارد همانند صفت.

أشکال:

  1. اسم بعد از کنیه: قام ابن أبی طالب علی علیه السلام.
  2. اسم بعد از لقب: قام امیرالمؤمنین علی علیه السلام.
  3. اسم ظاهرِ جامد بعد از اسماء اشاره. مانند: «ذَلِکَ الْکِتَابُ لَا رَیْبَ فِیهِ هُدًى لِلْمُتَّقِینَ – بقره ۲»
  4. مفسر مفردی که بعد از «ای» می آید. مانند جای علی ای امیرالمؤمنین.
  5. موصوفی که بعد از صفت می آید. مانند: جاء الشجاع علی.

نکته: عطف بیان ضمیر و فعل و جمله نمی تواند بیاید.

فیلم آموزشی عطف بیان (جلسه ۴۶)

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.