منطق ۲ – محدودیت تعریف – جلسه ۱۲

در تعریف منطقی یک سری محدودیت تعریف وجود دارد که در پایان این جلسه به آن اشاره خواهد شد.

فیلم آموزشی محدودیت تعریف

در تعریف می بایست دو هدف را در نظر گرفت:
  1. معرَّف را به طور کامل و واضح بیان نماییم.
  2. معرَّف را از غیر آن جدا کنیم.
بنابراین برای رسیدن به اهداف بالا می بایست یک سری قواعد و ضوابطی را مراعات نماییم. این موارد عبارت است از:
  • تعریف باید جامع و مانع باشد. این امر بدین معنا می باشد که همه ی افراد و مصادیق «معرَّف» را در برگیرد یعنی «جامع» باشد و «مانع» از ورود سایر افراد به حوزه ی «معرَّف» شود. در این صورت باید نسبت بین «معرَّف» و «معرِّف» تساوی باشد.
  • تعریف باید از لحاظ مفهوم نزد مخاطب روشن تر از «معرَّف» باشد.
  • تعریف باید با «معرَّف»٬ مغایرت مفهومی داشته باشد. مثلا هنگام تعریف «انسان» نمی توانیم بگوییم: «انسان همان بشر است» زیرا انسان و بشر تنها از لحاظ لغوی و لفظی با هم متفاوت هستند اما از لحاظ مفهومی با هم یکسان می باشد.
  • تعریف نباید دوری باشد. یعنی آنکه معرَّف خود احتیاج به تعریف داشته باشد و هم چنین در تعریف معرِّف از معرَّف استفاده شده باشد. مثلا در تعریف «جسم» بگوییم: جوهری که دارای اجسام سه گانه است. و «اجسام سه گانه» را این چنین تعریف کنیم که: امتداد جوهر جسمانی را گویند.
محدودیت تعریف:
در بعضی از امور ما نمی توانیم تعریفی کامل و یا جامع داشته باشیم و موجب محدودیت تعریف می شویم که از جمله ی آن ها می توان به دو مورد زیر اشاره نمود
  1. حقایق بسیط: این موارد به علت آنکه ماهیت و اجزای مقوم ندارند نمی توانند به درستی تعریف شوند. مانند اجناس عالی و…
  2. تصورات بدیهی: اگر بخواهیم این تصورات را تعریف نماییم دچار دور در تعریف می شویم و اصولا این موارد تعریف نمی شوند. مانند تعریف مفهوم وحدت به حیثیت انقسام ناپذیری.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.