منطق ۲ – نسب اربع – جلسه ۹

در این جلسه پیرامون بحث درباره نسب اربع و نقیض متساویان توضیحاتی ارائه خواهیم نمود.

فیلم آموزشی نسب اربع

دو مفهوم در قیاس هم و با توجه به مصادیق خود به یکی از چهار حالت زیر تقسیم می شوند که اصطلاحا به آن ها «نسب اربع» می گویند.
  1. تساوی
  2. تباین
  3. عموم و خصوص مطلق
  4. عموم و خصوص من وجه

حال به بررسی هر کدام از انواع «نسب اربع» می پردازیم.

۱) تساوی:

اگز دو مفهوم کلی از نطر مصادیق کاملا با هم منطبق باشند در این صورت نسبت تساوی میان این دو مفهوم وجود دارد. مانند دو مفهوم «انسان» و «ناطق» که در تمامی مصادیق خود یکسان می باشند.

۲) تباین:

در صورتیکه دو کلی در هیچ یک از مصادیق خود «اشتراکی» نداشته باشند در این صورت این دو مفهوم کلی با یکدیگر رابطه ی «تباین» دارند. مانند زوج و فرد.

۳)عموم و خصوص مطلق:
اگر مفهوم «الف» شامل تمامی مصادیق مفهوم «ب» باشد و مصادیق مفهوم «ب» از مصادیق مفهوم «الف» گسترده تر باشد در این صورت بین مفهوم «الف» و مفهوم «ب» رابطه ی عموم و خصوص مطلق بر قرار می باشد. مانند آهن و فلز.
۳)عموم و خصوص من وجه:
اگر دو کلی در بعضی افراد با یکدیگر مشترک باشند و در بعضی دیگر با هم فرق داشته باشند در این صورت بین آن ها رابطه ی «عموم و خصوص من وجه» بر قرار است. مانند لباس و سفید.

نسبت میان نقیض دو کلی:

هر گاه ما به یک لفظ ادات «نا» و «غیر» اضافه کنیم٬ نقیض آن مفهوم بدست می آید. مثلا نقیض انسان٬ «نا انسان» خواهد بود و نقیض زوج٬ «غیر زوج» خواهد بود.

در این صورت بین نقیض ها هم روابطی وجود دارد٬ که در این جلسه راجع به «نقیض متساویان» صحبت خواهد شد.

 

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.