منطق ۲ – اولیات – جلسه ۴۰

یقینیات به عنوان اولین مورد از موارد مواد استدلال شامل ۶ قسم می باشد: ۱ـ اولیات ۲ـ مشاهدات ۳-مجربات ۴- حدسیات ۵-متواترات ۶- فطریات.

فیلم آموزشی اولیات

 در این جلسه به ۳ مورد اول یعنی اولیات ٬مشاهدات و مجربات می پردازیم.

اولیات:

این گونه قضایا نیازمند اثبات نیستند و تصور طرفین و مشاهده ی نسبت بین آن ها کافی می باشد. از جمله اولیات می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • کل بزرگتر از جزء است.
  • یا یک چیز واجب الوجود است یا غیر آن.

این گونه قضایا تنها به عقل نیاز دارد اما گاهی برای دانستن اجزای قضیه نیازمند حس٬ علم حضوری و یا تعریف می باشیم. مانند: گرما و سرما در یک محل جمع نمی شوند.

لازم  به ذکر است که برخی از منطق دانان اولیات را به دو قسم ۱- روشن ۲- نهان تقسیم کرده اند.
پس از اولیات به مشاهدات یا همان محسوسات می رسیم. در این گونه از قضایا تصور طرفین به تنهایی کافی نمی باشد و حتما بایستی از حواس ظاهری یا همان حس بیرونی و یا از علم حضوری برای تصدیق آن ها کمک گرفت. مانند اینکه: آتش گرم است.

حتما بخوانید:‌ فیلم آموزشی منطق ۲

بنابراین می توان مشاهدات را به دو صورت تقسیم نمود:

  1. حسیات: قضایایی که با استفاده از حواس ظاهری به آن می رسیم.
  2. وجدانیات: قضایایی که با استفاده از علم حضوری می توان آن را کشف کرد.

مورد سوم نیز مجربات می باشد. در این گونه قضایا ابتدا می بایست طرفین را تصور نمود٬ سپس با مشاهده و تکرار به تصدیق آن قضیه می رسیم. مانند اینکه: فلزات بر اثر حرارت منبسط می شوند.

چند نکته:

  1. مجربات همواره مستلزم یک حکم یقینی مطابق با واقع نیست.
  2. گاه یک حکم واحد برای شخصی یک حکم تجربی کلی باشد و برای شخص دیگر یک حکم اکثری.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.