بدایه النحو – مفعول معه – جلسه ۲۵

مفعول معه ٬اسم منصوبی است که بعد از حرف «واو» به معنای «مع» می آید و دلالت بر همراهی و مصاحبت کسی دارد که فعل با کمک او انجام شده است. عامل در آن عبارت است از آن فعل یا شبه فعل مقدم در جمله.

حتما بخوانید: فیلم آموزشی بدایه النحو

شرایط نصب مفعول معه:

  1. فُضله باشد یعنی از ارکان کلام نباشد. کلام دارای ۴ رکن است که غیر از این ۴ رکن٬ فُضله می باشد.این ۴ رکن عبارتست از: فعل و فاعل و مبتدا و خبر.
  2. قبل از این مفعول معه یک جمله ای بیاید که آن جمله دربردارنده ی فعل یا شبه فعل باشد.
  3. در جمله «واو» معیت و همراهی وجود داشته باشد. مانند: «فَأَجْمِعُوا أَمْرَکُمْ وَشُرَکَاءَکُمْ – یونس ۷۱».

حتما بخوانید: فیلم آموزشی کتاب نحو مقدماتی

نکات پیرامون مفعول معه:

  • اصل در «واو» عاطفه بودن است. بنابراین اگر در جایی چند وجه برای «واو» وجود داشت٬ عطف گرفتن بهتر است. مواردی نیز وجود دارد که عطف گرفتن ممتنع می باشد و کلمه ی بعد را بنابر مفعول معه بودن٬ باید نصب داد. الف) ازجهت معنا نمی توانیم عطف دهیم. مانند: «مشی التلمیذ و الطریق» که اگر عطف دهیم معنا این چنین می شود: « زمین و دانش آموزان حرکت کردند». ب) از جهت لفظ نمی توانیم عطف دهیم. مانند: « جئتُ و زیداً». در اینجا نیز طبق قواعد ادبی٬ اسم ظاهر را نمی توان به ضمیر متصل مرفوعی عطف داد. بر خلاف این دو مثال: «تُشارک زیدٌ و عمروٌ» و « کنتُ أنا و زید کالأخوین ».
  • اگر مفعول معه ٬ بعد از الفاظ «ما» و «کیف» استفهامیه٬ بیاید در این حالت به وسیله ی افعال عموم که در تقدیر گرفته می شود٬ منصوب خواهد شد مانند: ما أنت و صدیقَکَ. کیف أنت و الدَرس. و تقدیر این گونه بوده است: ما تکون و صدیقَک. کیف تکون والدرسَ.

فیلم آموزشی مفعول معه (جلسه ۲۵)

 

2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.