بدایه النحو – نکات جمله شرط – جلسه ۵۷

در این مقال چند نکته ای راجع به ادات جمله شرط و موارد دخول ادات بر سر جمله ی شرط را توضیح خواهیم داد.

قبل ار بیان نکات جمله ی شرط٬ به بررسی معانی چند ادات شرط می پردازدیم:
کیف و کیفما: 
برای تعلیق جواب بر کیفیت شرط می آید و باید فعل شرط و جواب شرط از لحاظ لفظ و معنا با هم متفق باشند.
أیَّ:
این کلمه در جلمه شرط می آید و تحقق جواب را وابسته به تحقق شرط می کند و معنایش همواره در جمله تغییر می کند. مانند:«قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ أَیًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَ – أسراء ۱۱۰»
لو:
کاربرد این کلمه در جمله شرط مشروط نمودن و وابسته نمودن جواب بر شرطش می باشد.

أمَا:

برای تحقق جواب در جلمه شرط به کار می رود.مانند:«فَأَمَّا الْیَتِیمَ فَلَا تَقْهَرْ – وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ – ضحی ۹و‍۱۰»

در اینجا لازم به ذکر  است که نحویون بیان کرده اند که «لولا» و «لوما» نیز دارای معنای شرط می باشند.

موارد دخول ادات ربط در جلمه ی جواب شرط:

  1. زمانی که جمله ی جواب٬جمله ی اسمیه باشد.
  2. زمانی که فعلیه طلبیه باشد.
  3. زمانی که جمله ی قعلیه ای باشد که فعل آن جامد است.مانند: «وَمَنْ لَا یُجِبْ دَاعِیَ اللَّهِ فَلَیْسَ بِمُعْجِزٍ فِی – احقاف ۳۲»
  4. زمانی که جمله ی فعلیه مقرون به «ما» نافیه باشد.
  5. زمانی که جمله ی فعلیه مقرون به «لن» باشد.
  6. زمانی که جمله ی فعلیه مقرون به «قد» باشد.

جزوه نموداری کتاب «الفوائد الصمدیه»

نکات جمله شرط :

۱) داخل شدن «فاء» ربط در غیر از مواردی که باید به صورت وجوبی بیاید٬ جایز است. مانند:‌ «وَمَنْ عَادَ فَیَنْتَقِمُ اللَّه – مائده ۹۵»

۲) ادات شرط دو فعل مضارع را جزم می دهند در صورتیکه جمله شرط و جواب٬ فعل مضارع باشند. مانند:«لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَیْتَهُ خَاشِعًا – حشر ۲۱»

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.