دانلود رایگان صوت کتاب الموجز

آموختن علوم مختلف باید از سطحی ابتدایی و ساده شروع شود تا ادامه ی مسیر علم آموزی دچار دلزدگی و مشقت نشود.
این قاعده در آموختن علوم دینی هم مستثنی نیست. دروس اصلی حوزه علمیه، اصول و فقه می باشد.
و از کتب آموزشی که برای علم اصول در حوزه علمیه نوشته شده است، کتاب الموجز به قلم آیت الله یبحانی است.
این کتاب به شکلی ساده و با ادبیاتی آسان برای فهم علم اصول نگاشته شده است.

الموجز

صوت تدریس الموجز استاد سید مهدی هاشمیان

شماره جلسهشماره صفحهموضوعشروع از :دانلود جلسه
10المقدمهمقدمهدانلود جلسه
28المقدمهالمقدّمة و فيها أموردانلود جلسه
39المقدمهالأمر الأوّل تعريف علم الأصول و موضوعه و غايته‏دانلود جلسه
49المقدمهالأصول و إليك بيان أمور ثلاثة فيه‏دانلود جلسه
59المقدمهموضوعه كلّ شي‏ء يصلح لأن يكون حجّة في الفقه‏دانلود جلسه
610المقدمهغايته القدرة على استنباط الأحكام الشرعية عن أدلّتهادانلود جلسه
710المقدمهالأمر الثالث الوضع‏دانلود جلسه
811المقدمهأقسام الوضع‏دانلود جلسه
912المقدمهالمعروف إمكان الأوّلين و وقوعهما في عالم الوضع‏دانلود جلسه
1012المقدمهالمعروف إمكان الأوّلين و وقوعهما في عالم الوضع‏دانلود جلسه
1112المقدمهتقسيم الوضع بحسب اللفظ الموضوع‏دانلود جلسه
1213المقدمهالأمر الرابع تقسيم الدلالة إلى تصوّرية و تصديقيّةدانلود جلسه
1314المقدمهالأمر الخامس الحقيقة و المجازدانلود جلسه
1414المقدمههذا هو التعريف المشهور للمجاز، و هناك نظر آخر موافق للتحقيق‏دانلود جلسه
1515المقدمهالأمر السادس علامات الحقيقة و المجازدانلود جلسه
1615المقدمهصحّة الحمل و السلب‏دانلود جلسه
1716المقدمهالاطراد هي العلامة الثالثة لتمييز الحقيقة عن المجازدانلود جلسه
1816المقدمهفالجاهل باللغة إذا أراد الوقوف على معاني اللغات الأجنبيةدانلود جلسه
1918المقدمهتنصيص أهل اللغةدانلود جلسه
2018المقدمهالأمر السابع الأصول اللفظيةدانلود جلسه
2120المقدمهأصالة الظهوردانلود جلسه
2220المقدمهالأمر الثامن الاشتراك و الترادف‏دانلود جلسه
2321المقدمهنعم ربّما يذكر أهل اللغة للفظ واحد معاني عديدةدانلود جلسه
2422المقدمهإذا علمت ذلك، فاعلم أنّه اختلف في جواز استعمال اللّفظ في أكثردانلود جلسه
2523المقدمهالأمر العاشر الحقيقة الشرعيةدانلود جلسه
2623المقدمهو أما الثاني فحاصله أنّ صيرورة تلك الألفاظ حقائق‏دانلود جلسه
2724المقدمهالأمر الحادي عشر الصحيح و الأعم‏دانلود جلسه
2825المقدمهاستدلّ القائل بالأعم بوجوه أوضحها صحّة تقسيم الصلاةدانلود جلسه
2926المقدمهالأمر الثاني عشر هل المشتق حقيقة في خصوص المتلبس‏دانلود جلسه
3026المقدمهو أمّا الثالث فكونه حقيقة أو مجازا و بالتالي شمول دليلها له‏دانلود جلسه
3126المقدمهو قبل الخوض في المقصود نقدم أموردانلود جلسه
3228المقدمه التبادر، إنّ المتبادر من المشتق هو المتلبس بالمبدإ بالفعل‏دانلود جلسه
3332المقصد الأوّل في الأوامرالفصل الأوّل في مادة الأمردانلود جلسه
3434المقصد الأوّل في الأوامرالمبحث الثالث في دلالة مادة الأمر على الوجوب‏دانلود جلسه
3535المقصد الأوّل في الأوامرالفصل الثاني في هيئة الأمردانلود جلسه
3637المقصد الأوّل في الأوامرالمبحث الثاني دلالة هيئة الأمر على الوجوب‏دانلود جلسه
3737المقصد الأوّل في الأوامرو أخرى يجعل الفعل في عهدة المكلّف قال‏دانلود جلسه
3838المقصد الأوّل في الأوامرفقد اختلف الأصوليون في مدلول هيئة الأمر عقيب الحظردانلود جلسه
3939المقصد الأوّل في الأوامرالحقّ هو الثالث، لأنّ الدليل إمّا هو هيئة الأمر أو مادته‏دانلود جلسه
4041المقصد الأوّل في الأوامرالفصل الثالث الإجزاءدانلود جلسه
4142المقصد الأوّل في الأوامرفالصلاة بالطهارة المائية فرد اختياري و الأمر به أمر واقعي‏دانلود جلسه
4243المقصد الأوّل في الأوامرالمبحث الثاني في إجزاء الأمر الظاهري عن الأمر الواقعي‏دانلود جلسه
4345المقصد الأوّل في الأوامرو قد وقع الخلاف في وجوب مقدمة الواجب شرعا بعد اتفاق‏دانلود جلسه
4446المقصد الأوّل في الأوامرالثاني تقسيمها إلى عقلية و شرعية و عاديةدانلود جلسه
4547المقصد الأوّل في الأوامرالرابع تقسيمها إلى السبب و الشرط و المعدّ و المانع‏دانلود جلسه
4648المقصد الأوّل في الأوامرالسادس تقسيمها إلى مقدّمة عبادية و غيرهادانلود جلسه
4750المقصد الأوّل في الأوامرالفصل الخامس في تقسيمات الواجب‏دانلود جلسه
4852المقصد الأوّل في الأوامرتتمة هل القضاء تابع للأداء؟دانلود جلسه
4953المقصد الأوّل في الأوامرتقسيم الواجب إلى العيني و الكفائي‏دانلود جلسه
5055المقصد الأوّل في الأوامرالفصل السادس اقتضاء الأمر بالشي‏ء، النهي عن ضدّه‏دانلود جلسه
5156المقصد الأوّل في الأوامرالمسألة الأولى الضدّ العام‏دانلود جلسه
5257المقصد الأوّل في الأوامريلاحظ عليه أوّلا بمنع المقدّمة الأولى لما عرفت من أنّ الأمر بالشي‏دانلود جلسه
5358المقصد الأوّل في الأوامرالفصل السابع نسخ الوجوب‏دانلود جلسه
5459المقصد الأوّل في الأوامريلاحظ عليه أنّه ليس للأمر إلّا ظهور واحد و هو البعث‏دانلود جلسه
5561المقصد الأوّل في الأوامرالفصل التاسع الأمر بالشي‏ء بعد الأمر به‏دانلود جلسه
5666المقصد الثاني في النواهيالفصل الثاني اجتماع الأمر و النهي في شي‏ء واحد بعنوانين‏دانلود جلسه
5768المقصد الثاني في النواهيإذا عرفت ذلك، فلنذكر دليل القولين على سبيل الاختصادانلود جلسه
5869المقصد الثاني في النواهييلاحظ على ذلك- بعد تسليم المقدّمة الأولى‏دانلود جلسه
5971المقصد الثاني في النواهيالثالث انّ النهي ينقسم إلى تحريمي و تنزيهي‏دانلود جلسه
6072المقصد الثاني في النواهيالمقام الثاني في المعاملات‏دانلود جلسه
6172المقصد الثاني في النواهيتنبيه انّ الفرق بين هذه المسألة و المسألة السابقةدانلود جلسه
6274المقصد الثاني في النواهي التيمّم بالتراب أو الحجر المغصوبين‏دانلود جلسه
6378المقصد الثالث في المفاهيم‏الأمر الأوّل تعريف المفهوم و المنطوق‏دانلود جلسه
6479المقصد الثالث في المفاهيم‏الأمر الثاني تقسيم المدلول المنطوقي إلى صريح و غير صريح‏دانلود جلسه
6580المقصد الثالث في المفاهيم‏الأمر الثالث النزاع في باب المفاهيم صغروي‏دانلود جلسه
6681المقصد الثالث في المفاهيم‏الأمر الخامس أقسام مفهوم المخالف‏دانلود جلسه
6783المقصد الثالث في المفاهيم‏ثمّ إنّ دلالة الجملة الشرطية على هذه الأمور الثلاثةدانلود جلسه
6884المقصد الثالث في المفاهيم‏و الحاصل أنّه لو أحرز كون المتكلّم في مقام تحديد الأسباب‏دانلود جلسه
6986المقصد الثالث في المفاهيم‏روى عبد اللّه بن جعفر عن أبي محمد عليه السّلام قوله‏دانلود جلسه
7089المقصد الثالث في المفاهيم‏الثاني في تداخل الأسباب و المسببات و عدمه‏دانلود جلسه
7190المقصد الثالث في المفاهيم‏تطبیقات- إذا وجبت عليه الزكاة، فهل يجوز دفعهادانلود جلسه
7292المقصد الثالث في المفاهيم‏إذا عرفت ذلك، فاعلم أنّ الحقّ عدم دلالة الوصف على المفهوم‏دانلود جلسه
7394المقصد الثالث في المفاهيم‏و قبل بيان المختار نشير إلى أمرين‏دانلود جلسه
7496المقصد الثالث في المفاهيم‏الرابع مفهوم الحصردانلود جلسه
7597المقصد الثالث في المفاهيم‏«بل الإضرابية»دانلود جلسه
76100المقصد الثالث في المفاهيم‏الخامس مفهوم العدددانلود جلسه
77102المقصد الثالث في المفاهيم‏السادس مفهوم اللقب‏دانلود جلسه
78104المقصد الرابع العموم و الخصوص‏و على ذلك فالعام مع قطع النظر عن الحكم يلاحظدانلود جلسه
79107المقصد الرابع العموم و الخصوص‏الفصل الثاني هل العام بعد التخصيص حقيقة أو مجاز؟دانلود جلسه
80110المقصد الرابع العموم و الخصوص‏الفصل الثالث حجّية العام المخصّص في الباقي‏دانلود جلسه
81112المقصد الرابع العموم و الخصوص‏الفصل الخامس تخصيص العام بالمفهوم‏دانلود جلسه
82114المقصد الرابع العموم و الخصوص‏الوجه الأوّل جريان سيرة الأصحاب على العمل بأخبار الآحاددانلود جلسه
83115المقصد الرابع العموم و الخصوص‏الفصل السابع تعقيب الاستثناء للجمل المتعدّدةدانلود جلسه
84117المقصد الرابع العموم و الخصوص‏و بذلك يعلم أنّه يشترط في النسخ وقوع العمل بالمنسوخ فترةدانلود جلسه
85121المقصد الخامس في المطلق و المقيد و المجمل و المبين‏و يترتب على ما ذكرنا أموردانلود جلسه
86123المقصد الخامس في المطلق و المقيد و المجمل و المبين‏علم الجنس‏دانلود جلسه
87124المقصد الخامس في المطلق و المقيد و المجمل و المبين‏و الحقّ انّ التقييد لا يوجب مجازية المطلق، سواء كان المطلق‏دانلود جلسه
88126المقصد الخامس في المطلق و المقيد و المجمل و المبين‏و أمّا المقدّمة الثانية أي انتفاء ما يوجب التقييددانلود جلسه
89127المقصد الخامس في المطلق و المقيد و المجمل و المبين‏ثمّ إنّ إحراز التنافي فرع إحراز وحدة الحكم‏دانلود جلسه
90133المقصد السادس الحجج و الأمارات‏المقصد السادس الحجج و الأمارات‏دانلود جلسه
91135المقصد السادس الحجج و الأمارات‏و ما هذا شأنه، فهو حجّة بالذات، غنيّ عن جعل الحجّية له‏دانلود جلسه
92137المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الفصل الثاني التجرّي‏دانلود جلسه
93139المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الفصل الثالث تقسيم القطع إلى طريقي و موضوعي‏دانلود جلسه
94141المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الفصل الرابع قطع القطّاع‏دانلود جلسه
95143المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الفصل الخامس هل المعلوم إجمالا كالمعلوم تفصيلا؟دانلود جلسه
96145المقصد السادس الحجج و الأمارات‏ثمّ إنّ العلم بالتكليف قد يراد به العلم الوجداني بالتكليف‏دانلود جلسه
97146المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الثاني انّ الاستدلال لا يتم إلّا بالاستقراء أو التمثيل‏دانلود جلسه
98147المقصد السادس الحجج و الأمارات‏أن تكون كلتاهما عقليّتين، كإدراك العقل حسن العدل‏دانلود جلسه
99148المقصد السادس الحجج و الأمارات‏لأنّ الحكم المدرك بالعقل حكم عام غير مقيّد بشي‏ء من القيودانلود جلسه
100150المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الفصل السابع في حجّية العرف و السيرةدانلود جلسه
101151المقصد السادس الحجج و الأمارات‏و بذلك يعلم أنّ السير الحادثة بين المسلمين بعد رحيل المعصوم‏دانلود جلسه
102152المقصد السادس الحجج و الأمارات‏تشخيص المصاديق‏دانلود جلسه
103154المقصد السادس الحجج و الأمارات‏المقام الثاني أحكام الظن المعتبردانلود جلسه
104157المقصد السادس الحجج و الأمارات‏ و المفروض ثبوت ظهور مفرداته و مركّباته‏دانلود جلسه
105158المقصد السادس الحجج و الأمارات‏ثمّ إنّ الأصوليين جعلوا مطلق الظواهر من الظنون‏دانلود جلسه
106159المقصد السادس الحجج و الأمارات‏فخرجنا بالنتيجة التاليةدانلود جلسه
107161المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الفصل الثالث حجّية السنّة المحكية بخبر الواحددانلود جلسه
108162المقصد السادس الحجج و الأمارات‏و قبل تقرير الاستدلال نشرح ألفاظ الآيةدانلود جلسه
109164المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الثاني الاستدلال بمفهوم الوصف‏دانلود جلسه
110165المقصد السادس الحجج و الأمارات‏وجه الاستدلال انّه سبحانه أوجب الحذر على القوم عند رجوع‏دانلود جلسه
111167المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الاستدلال بالروايات المتواترةدانلود جلسه
112169المقصد السادس الحجج و الأمارات‏الاستدلال بالإجماع‏دانلود جلسه
113170المقصد السادس الحجج و الأمارات‏و الجواب انّ المراد من الظن في الآيات الناهية ترجيح أحد الطرفين‏دانلود جلسه
114172المقصد السادس الحجج و الأمارات‏حجّية الإجماع المحصل عند الإماميةدانلود جلسه
115173المقصد السادس الحجج و الأمارات‏يلاحظ عليه أنّه إذا كانت هناك ملازمة بين أقوال العلماء و الحجّةدانلود جلسه
116175المقصد السادس الحجج و الأمارات‏ص175-أشكل عليه بأنّ الكبرى- و هي حجّية قول أهل الخبرةدانلود جلسه
117178المقصد السابع الأصول العمليةإنّ الأصول العملية المعتبرة و إن كانت كثيرةدانلود جلسه
118180المقصد السابع الأصول العمليةو الشبهة بقسميها تنقسم إلى تحريمية و وجوبيةدانلود جلسه
119182المقصد السابع الأصول العمليةتقرير الاستدلال يتوقف على ذكر أمرين‏دانلود جلسه
120184المقصد السابع الأصول العمليةمرسلة الصدوق‏دانلود جلسه
121186المقصد السابع الأصول العمليةأدلّة الأخباريين على وجوب الاحتياط في الشبهة الحكمية التحريميّةدانلود جلسه
122188المقصد السابع الأصول العمليةالثانية ما ورد من الأمر بالاحتياط قبل الفحص‏دانلود جلسه
123189المقصد السابع الأصول العمليةالرابعة حديث التثليث‏دانلود جلسه
124190المقصد السابع الأصول العمليةالاستدلال بالعقل‏دانلود جلسه
125192المقصد السابع الأصول العمليةالمسألة الثانية الشبهة الحكمية التحريمية لإجمال النص‏دانلود جلسه
126194المقصد السابع الأصول العمليةالفصل الثاني أصالة التخييردانلود جلسه
127195المقصد السابع الأصول العمليةالمسألة الرابعة دوران الأمر بين المحذورين في الشبهة الموضوعيةدانلود جلسه
128197المقصد السابع الأصول العمليةالفصل الثالث أصالة الاحتياطدانلود جلسه
129199المقصد السابع الأصول العمليةالجواب انّ تلك الفقرة ليست رواية مستقلة، بل هي جزء من روايةدانلود جلسه
130201المقصد السابع الأصول العمليةالثاني الروايات الواردة حول الجبن و غيرها المحمولةدانلود جلسه
131202المقصد السابع الأصول العمليةإنّ الخلاف في هذه المسائل كالخلاف في الشبهة التحريميةدانلود جلسه
132204المقصد السابع الأصول العمليةيلاحظ عليه وجود الفرق بين المشبّه (دوران الواجب بين الأقل و الأكثر)دانلود جلسه
133205المقصد السابع الأصول العمليةحكم الشكّ في المانعية و القاطعيةدانلود جلسه
134208المقصد السابع الأصول العمليةالرابع الفرق بين الاستصحاب و قاعدة اليقين‏دانلود جلسه
135209المقصد السابع الأصول العمليةالاستدلال بالإجماع، قال العلّامة الاستصحاب حجّة لإجماع‏دانلود جلسه
136211المقصد السابع الأصول العمليةوجه الاستدلال يركّز الراوي في سؤاله الثالث على أنّه ظن‏دانلود جلسه
137213المقصد السابع الأصول العمليةفي تنبيهات الاستصحاب التنبيه الأوّل في فعلية الشك‏دانلود جلسه
138213المقصد السابع الأصول العمليةالتنبيه الثاني في استصحاب الكلّي‏دانلود جلسه
139215المقصد السابع الأصول العمليةالقسم الثالث من استصحاب الكلّي‏دانلود جلسه
140215المقصد السابع الأصول العمليةالتنبيه الثالث عدم حجّية الأصل المثبت‏دانلود جلسه
141217المقصد السابع الأصول العمليةالتنبيه الرابع تقدّم الأصل السببي على المسببي‏دانلود جلسه
142219المقصد السابع الأصول العمليةالمقصد الثامن في تعارض الأدلّة الشرعية و فيه فصلان‏دانلود جلسه
143222المقصد السابع الأصول العمليةو بذلك يظهر ورود الأمارة على أصالتي الطهارة و الحلّيةدانلود جلسه
144223المقصد السابع الأصول العمليةالتصرف في عقد الوضع بتوسيعه، قال سبحانه يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوادانلود جلسه
145224المقصد السابع الأصول العمليةتقديم الأظهر على الظاهر، إذا عدّ أحد الدليلين قرينة على التصرّف‏دانلود جلسه
146226المقصد السابع الأصول العمليةالأوّل ما هي القاعدة الأوّلية عند التعارض؟دانلود جلسه
147228المقصد السابع الأصول العمليةهل التخيير بدوي أو استمراري؟دانلود جلسه
148231المقصد السابع الأصول العمليةنعم ورد الترجيح بصفات الراوي في مورد تعارض الخبرين‏دانلود جلسه
149232المقصد السابع الأصول العملية الترجيح بموافقة الكتاب‏دانلود جلسه
150235المقصد السابع الأصول العمليةالأمر الثاني الأخذ بالمرجحات لازم‏دانلود جلسه
151237المقصد السابع الأصول العمليةخاتمة المطاف التعارض على نحو العموم و الخصوص من وجه‏دانلود جلسه

محتویات الموجز

بر اساس تنظیم آیت الله سبحانی، این کتاب یک مقدمه و هشت مقصد دارد که به ترتیب آنها را بررسی می کنیم.

مقدمه الموجز

در مقدمه ی کتاب از دوازده امر بحث شده است که هر کدام از این مقدمات دارای موضوعی است که آنها را بیان می کنیم

امر اول

علم اصول : قواعد و قوانینی که به وسیله ی آنها مجتهد می تواند احکام شرعی را استنباط کند.
مصنف علم اصول را از مبادی فقه می داند که بیان می کند تا چگونه بر حکم شرعی دلیل اقامه کنیم.
هر علمی دارای موضوع ثابتی است که می توان آن را بیان کرد. اما به اعتقاد آیت الله سبحانی و بسیاری از اصولیون موضوع علم اصول می تواند هر چیزی قرار بگیرد که می تواند به مجتهد کمک نماید تا به وسیله ی آن، احکام شرعی را استنباط نماید
اما بعضی از اصولیون موضوع علم اصول را منحصر در  ادله اربعه ( کتاب، سنت، عقل، اجماع) قرار داده اند.
اما این تعریف دارای اشکال می باشد.چون بسیاری از مسائلی در اصول مطرح می شود، به گونه ای است که از این چهار دلیل بحث نمی کند و طبق قاعده باید از موضوع علم اصول خارج باشند. در حالی که اینگونه نیست.

امر دوم

در این امر تقسیم بندی مباحث اصولی را بیان می نماید که در یک نگاه کلی به چهار بخش تقسیم می شود.
بخش اول مبحث الفاظ می باشد که در باره ی ظاهر الفاظی که قصد استنباط احکام شرعی با آن را داریم بحث می شود.
احکام کلی عقلی هم از مواردی است که یاریگر مجتهد در استنباط احکام شرعی است که در امر دوم از آن بحث می شود.
در بخش چهارم هم از ادله ای که می توان به کمک آن احکام شرعی را استنباط کرد بحث می شود.
و در بخش پایانی هم درباره ی اصولی صحبت می کند که مجتهد هنگام سردرگمی و نیافتن دلیل بر حکمی می تواند به آنها تکیه کند.

امر سوم

در این بخش مصنف درباره ی الفاظ و نحوه ی وضع آنها مطالبی را بیان می کند.
و ادامه می دهد که آیا بین لفظ و معنا ارتباطی وجود دارد و در صورت تایید آیا کسی این ارتباط را به وجود آورده است یا نه؟

امر چهارم

دو نوع دلالت وجود دارند که عبارتند از دلالت تصوری و دلالت تصدیقی.

بعد از بحث درباره ی لفظ و ارتباط آن با معنا، مصنف در امر چهارم بیان می کند که دلالت لفظ بر معنا به چه صورت می باشد و با کدام یک از دلالت های نامبرده بر معنا دلالت دارد.

امر پنجم

الفاظی که به کار می بریم ممکن است که در معنای اصلی خودشان و یا در معنایی غیر از معنای حقیقی استعمال شوند.
اگر کسی لفظی را به کار ببرد و از آن معنای اصلی و معنایی که برای آن وضع شده است را اراده کرده باشد، این استعمال حقیقی است.
اما اگر معنایی را اراده کند که معنای اصلی آن لفظ نیست اما این معنا در واقع با معنای اصلی نسبتی دارد، به این استعمال، استعمال مجازی گفته می شود.

امر ششم

همانطوری که در امر پنجم بیان کردیم، استعمال دو نوع می باشد.
اما برای تشخیص اینکه متکلم کدام استعمال را اراده کرده است باید علاماتی داشته باشیم تا این تشخیص را ممکن کند.
این علامات عبارتند از :

  • تبادر
  • صحت حمل و صحت سلب
  • اطراد
  • تنصیص اهل لغت

امر هفتم

اگر در کلامی شک شود، این شک به دو صورت می تواند به دو صورت قابل تصور است.

  1. شک در این که معنایی که برای این لفظ وضع شده است کدام است.
  2. شک در این که معنایی که متکلم از این لفظ اراده کرده معنای واقعی است یا معنای مجازی.

درباره ی مورد اول که در امر ششم توضیح داده شد. اما در باره ی مورد دوم علائمی وجود دارد که طبق این علائم می توانیم این امر را تشخیص دهیم.

این موارد عبارتند از:

  • اصاله الحقیقه
  • اصاله العموم
  • اصاله الاطلاق
  • اصاله عدم التقدیر
  • اصاله الظهور

امر هشتم

در این بخش درباره ی دو موضوع بحث می شود

  1. اشتراک : که خود بر دو نوع می باشد.

اشتراک معنوی: یعنی یک لفظ در عین این که دارای یک معنا می باشد ولی دارای مصادیق زیادی است. مثل (حیوان )که بر گاو و اسب و گوسفند و …اطلاق می شود.

اشتراک لفظی: یعنی این که یک لفظ برای معانی متعددی وضع شده باشد. مثل لفظ (عین)

در این بخش اشتراک لفظی مورد نظر می باشد.

  • ترادف: یعنی چند لفظ مختلف برای یک معنای مشترک وضع شده باشند.

امر نهم

بعضی از الفاظ دارای بیش از یک معنا دارند.مثل لفظ ( عین ) که در عربی حدود هفتاد معنا دارد.

در این بخش در پی یافتن پاسخ این سوال هستیم که آیا جایز است که مثل این لفظ در جمله ای به کار برده شود و در آن واحد از آن لفظ چند معنا را اراده کرد.

امر دهم

در قرآن شاهد به کار بردن الفاظی ( صلاه و زکاه و…) هستیم که برای اسامی عبادات به کار برده شده است.

اما این الفاظ در زمان قبل از اسلام دارای معانی دیگری بودند که بعد از اسلام به معانی جدید منتقل شدند.مثلا صلاه به معنای دعا بود که بعد از اسلام به معنای عملی خاص انتقال پیدا کرده است.

حال بحث در این است که انتقال این معانی در زمان پیامبر صلوات الله علیه انجام شده است یا در زمان بعد از پیامبر صلوات الله علیه.

امر یازدهم

اگر عبادات با تمام اجزاء و شرایط انجام شود صحیح و اگر با بعضی از اجزاء و شرایط انجام شود فاسد نامیده می شود.

حال الفاظی که برای عبادات و معاملات وضع شده اند آیا برای معانی صحیح این عبادات وضع شده اند یا اعم از صحیح و فاشد.

امر دوازدهم

مشتق دو نوع می باشد:

  1. مشتق نحوی: کلمه ای که از کلمه ی دیگری گرفته شده باشد. مثل (ضرب) که از (ضارب) گرفته شده است.
  2. مشتق اصولی: به هر چیزی که بتوان آن را بر ذاتی حمل کرد به طوری که با از بین رفتن آن چیز، ذات باقی بماند.
    مثل حمل نویسنده بر انسان که اگر نویسندگی از بین برود، ذات (انسان) باقی می ماند.

اگر آن چیز در حال حاضر حمل بر ذات باشد( یعنی انسانی هم اکنون نویسنده است) این نوع حمل حقیقی است.

اگر این حمل به اعتبار آینده لحاظ شود (به اعتبار اینکه بعدا نویسنده می شود) این حمل مجازی است.

اما اختلاف در ذاتی است که قبلا متصف به ذات بود و اکنون منقضی شده است ( زید قبلا نویسنده بود ولی الان نیست) که آیا اگر این حمل را انجام دهیم ( زید نویسنده است) حقیقی است یا مجازی.

مقصد اول الموجز

فصل اول و دوم به ترتیب درباره ی ماده و هیئت امر می باشد
موضوع فصل چهارم مقدمه ی واجب و تقسیماتی که دارد می باشد.
در فصل پنجم تقسیم بندی های واجب و در فصل ششم درباره ی موضوعی تحت عنوان ( آیا امر به یک شی مستلزم نهی از آن شی است یا نه) بحث می شود.
در فصل هفتم بحث می شود که آیا اگر حکمی بعد از وجوب نسخ شود آیا انجام دادن آن امر جایز است یا نه.
گاهی مولا به کسی دستور می دهد که او به کسی دیگر امر کند. آیا این امر به امر همان حکم امر اصلی را دارد یا نه. این بحث در فصل هشتم مورد بررسی قرار می گیرد.
در فصل نهم درباره ی امری که قبل از اجرای امر اول می آید بحث می کند که آیا جنبه تاکید دارد یا باید امر را دوبار انجام داد.

مقصد دوم الموجز

فصل دوم کتاب که درباره ی نهی می باشد دارای سه فصل می باشد.
 در فصل اول از صیغه و ماده نهی بحث می کند و مصنف در ادامه در فصل دوم درباره ی اجتماع امر و نهی بحث می کند.
به این صورت که آیا ممکن ات یک چیزی در آن واحد هم امر داشته باشد و هم نهی شامل آن شود.
و بالاخره در فصل سوم مصنف این سوال را مطرح می کند که اگر وقتی به عبادت یا معامله ای نهی تعلق بگیرد و کسی آن را انجام بدهد، آیا عبادت و معامله شخص باطل می باشد یا نه.

مقصد سوم الموجز

این مقصد درباره ی مفهوم و منطوق می باشد که بعد از تعریف آن مدالیل منطقی را به دو قسمت صریح و غیر صریح تقسیم می کند و بحث را با این سوال که آیا جملات شرطیه یا وصفیه دارای مفهوم هستند یا نه ادامه می دهد و مفهوم را به مفهوم مخالف و مفهوم موافق تقسیم بندی می کند.
و در فصل پایانی این بخش اقسام مفهوم مخالف را بیان می کند.

مقصد چهارم الموجز

مقصد چهارم کتاب درباره ی عام و خاص می باشد.
مصنف الفاظ عام را بیان می کند و می فرماید که آیا عامی بعد از تخصیص توسظ خاص همچنان حقیقت است یا مجاز می شود.
آیا عمل به عام قبل از تفحص درباره ی اینکه آیا خاصی بر این عام وارد شده است یا نه .
و در فصل آخر این مقصد درباره ی نسخ و تخصیص بحث می نماید.

مقصد پنجم الموجز

در مقصد پنجم مطلق و مقید توسط مصنف تعریف و الفاظ مطلق بیان می شود.
در ادامه ی مقصد مصنف مقدمات حکمت را بیان می کند و مباحثی را درباره ی مجمل و مبین و محکم و متشابه بیان می کند.

مقصد ششم الموجز

مبحث این مقصد پیرامون حجج و امارات می باشد که این دو از مواردی هستند که مستنبط احکام شرعی یا همان مجتهد در صورت نبودن ادله ی دیگر به آنها پناه می آورد تا حکم شرعی را از آنها استخراج کند.
در این راه اگر مجتهد علی رغم تلاش خود اگر اشتباه نماید در نزد خداوند معذور می باشد و اگر به حق باشد کسب ثواب می نماید.
از جمله حجج و امارات، قطع و ظن معتبر می باشد.

مقصد هفتم الموجز

مجتهد در راه استباط احکام شرعی یا قطع به حکمی دارد و یا ظن معتبر دارد و یا شک.
حال اگر مجتهد علم و ظن معتبر برای استنباط حکمی نداشته باشد باید به سراغ اصول عملیه برود.
اصول عملیه چهار مورد می باشد که عبارتند از:

  1. برائت
  2. تخییر
  3. احتیاط
  4. استصحاب

مقصد هشتم الموجز

اگر در بحث استنباط احکام به دلایلی بر خوریم که با هم تنافی داشته باشند به طوری که هریک دیگری را نفی می کند مباحثی پیش می آید که رفع این مشکل و راه حل های آن در این مقصد بررسی می شود.

سرفصل های الموجز

  • المقدمه
  • المقصد الاول فی الاوامر و فیه فصول
  • النقصد الثانی فی النواهی و فیه فصول
  • المقصد الثالث فی المفاهیم و فیه فصول
  • اتلمقصد الرابع العموم و الخصوص و فیه فصول
  • المقصد الخامس فی المطلق و المقید و المجمل و المبین
  • المقصد السادس فی الحجج و الامارات
  • المقصد السابع الاصول العملیه و فیه فصول
  • المقصد الثامن فی تعارض الادله الشرعیه و فیه فصلان
1 پاسخ
  1. مهدی
    مهدی گفته:

    با سلام و عرض ادب و احترام خدمت دست اندرکاران عزیز سایت
    واقعا از راه اندازی دوره تدریس کتاب الموجز ممنونم و از خداوند متعال عنایت و توجهات اش را برای تمامی زحمت کشان و دست اندرکاران این سایت دوست داشتنی و عالی را تقاضا مندم

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.